“Monjes, he aquí estos cuatro esfuerzos. Y, ¿cuáles son esos cuatro? El esfuerzo a través de la restricción, el esfuerzo a través del abandono, el esfuerzo a través del desarrollo y el esfuerzo a través de la protección.
“Y, ¿en qué consiste, monjes, el esfuerzo a través de la restricción? He aquí, monjes, habiendo vista una forma con el ojo, el monje no se asía ni a su aspecto general ni a alguno de sus detalles. Puesto que si él permaneciera con la facultad del ojo irrestricta, entonces los malos y perjudiciales estados mentales de añoranza y melancolía podrían invadirlo, practica la restricción sobre ella, resguarda la facultad del ojo, se compromete con la restricción de la facultad del ojo. Habiendo escuchado un sonido con el oído… Habiendo olido un olor con la nariz… Habiendo saboreado un sabor con la lengua… Habiendo sentido una sensación táctil con el cuerpo… Habiendo conocido un fenómeno mental con la mente, no se asía ni a su aspecto general ni a alguno de sus detalles. Puesto que si él permaneciera con la facultad de la mente irrestricta, entonces los malos y perjudiciales estados mentales de añoranza y melancolía podrían invadirlo, practica la restricción sobre ella, resguarda la facultad de la mente, se compromete con la restricción de la facultad de la mente. Este se llama, monjes, el esfuerzo a través de la restricción
“Y, ¿en qué consiste, monjes, el esfuerzo a través de la restricción? He aquí, monjes, el monje que no admite un pensamiento sensual surgido, sino que lo abandona, lo expulsa, lo lleva a su fin y no permite que reaparezca. Él tampoco admite un pensamientos de animadversión… tampoco admite un pensamiento cruel… no admite al malo y perjudicial estado mental alguno que surja en él, sino que lo abandona, lo expulsa, lo lleva a su fin y no permite que reaparezca. Este se llama, monjes, el esfuerzo a través del abandono.
“Y, ¿en qué consiste, monjes, el esfuerzo a través del desarrollo? He aquí, monjes, el monje desarrolla el factor de iluminación de la atención consciente que es resultado de la reclusión, desapasionamiento y el cese, y madura en la liberación. Y desarrolla el factor de iluminación de la discriminación de los fenómenos mentales… desarrolla el factor de iluminación de la energía… desarrolla el factor de iluminación del arrobamiento… desarrolla el factor de iluminación de la tranquilidad… desarrolla el factor de iluminación de la ecuanimidad que es resultado de la reclusión, desapasionamiento y el cese, y madura en la liberación. Este se llama, monjes, el esfuerzo a través del desarrollo.
“Y, ¿en qué consiste, monjes, el esfuerzo a través de la protección? He aquí, monjes, el monje protege al favorable, excelente objeto de concentración: la contemplación del esqueleto, la contemplación del cuerpo infestado por los gusanos, la contemplación del cuerpo infestado lívido, la contemplación del cuerpo supurante, la contemplación del cuerpo desfigurado y la contemplación del cuerpo hinchado. Este se llama, monjes, el esfuerzo a través de la protección.
“Éstos son, monjes, los cuatro esfuerzos”.
Restringiendo y abandonando,
desarrollando y protegiendo:
estos cuatro esfuerzos fueron enseñados
por el Pariente del Sol.
Por medio de ellos un monje ardiente aquí
puede alcanzar la de destrucción de la insatisfacción.
“Cattārimāni, bhikkhave, padhānāni. Katamāni cattāri? Saṁvarappadhānaṁ, pahānappadhānaṁ, bhāvanāppadhānaṁ, anurakkhaṇāppadhānaṁ.
“Cattārimāni, bhikkhave, padhānāni.
Saṁvarappadhānaṁ, pahānappadhānaṁ, bhāvanāppadhānaṁ, anurakkhaṇāppadhānaṁ.
“Cattārimāni, bhikkhave, padhānāni. Katamāni cattāri? Saṁvarappadhānaṁ, pahānappadhānaṁ, bhāvanāppadhānaṁ, anurakkhaṇāppadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, saṁvarappadhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati. Sotena saddaṁ sutvā … ghānena gandhaṁ ghāyitvā … jivhāya rasaṁ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā … manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī, yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati. Idaṁ vuccati, bhikkhave, saṁvarappadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, saṁvarappadhānaṁ?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī,
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, saṁvarappadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, saṁvarappadhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati. Sotena saddaṁ sutvā … ghānena gandhaṁ ghāyitvā … jivhāya rasaṁ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā … manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī, yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati. Idaṁ vuccati, bhikkhave, saṁvarappadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, pahānappadhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti; uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti. Idaṁ vuccati, bhikkhave, pahānappadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, pahānappadhānaṁ?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;
uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe…
uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe…
uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, pahānappadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, pahānappadhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti; uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti. Idaṁ vuccati, bhikkhave, pahānappadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, bhāvanāppadhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ, dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti … vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti … pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti … passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti … samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti … upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Idaṁ vuccati, bhikkhave, bhāvanāppadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, bhāvanāppadhānaṁ?
Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ,
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …
vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …
pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …
passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …
samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, bhāvanāppadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, bhāvanāppadhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ, dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti … vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti … pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti … passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti … samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti … upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Idaṁ vuccati, bhikkhave, bhāvanāppadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, anurakkhaṇāppadhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ bhaddakaṁ samādhinimittaṁ anurakkhati aṭṭhikasaññaṁ puḷavakasaññaṁ vinīlakasaññaṁ vicchiddakasaññaṁ uddhumātakasaññaṁ. Idaṁ vuccati, bhikkhave, anurakkhaṇāppadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, anurakkhaṇāppadhānaṁ?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ bhaddakaṁ samādhinimittaṁ anurakkhati aṭṭhikasaññaṁ puḷavakasaññaṁ vinīlakasaññaṁ vicchiddakasaññaṁ uddhumātakasaññaṁ.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, anurakkhaṇāppadhānaṁ.
Katamañca, bhikkhave, anurakkhaṇāppadhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ bhaddakaṁ samādhinimittaṁ anurakkhati aṭṭhikasaññaṁ puḷavakasaññaṁ vinīlakasaññaṁ vicchiddakasaññaṁ uddhumātakasaññaṁ. Idaṁ vuccati, bhikkhave, anurakkhaṇāppadhānaṁ.
Imāni kho, bhikkhave, cattāri padhānānīti.
Imāni kho, bhikkhave, cattāri padhānānīti.
Imāni kho, bhikkhave, cattāri padhānānīti.
Saṁvaro ca pahānañca, bhāvanā anurakkhaṇā; Ete padhānā cattāro, desitādiccabandhunā; Yehi bhikkhu idhātāpī, khayaṁ dukkhassa pāpuṇe”ti.
khayaṁ dukkhassa pāpuṇe”ti.
Saṁvaro ca pahānañca, bhāvanā anurakkhaṇā; Ete padhānā cattāro, desitādiccabandhunā; Yehi bhikkhu idhātāpī, khayaṁ dukkhassa pāpuṇe”ti.