En una ocasión, el Bienaventurado estaba recorriendo el camino que une Ukkattha con Setavya. Al mismo tiempo, el brahmán Dona también estaba recorriendo el camino que une Ukkattha con Setavya. Entonces, el brahmán Dona vio las ruedas de mil radios de las huellas del Bienaventurado con sus llantas y bujes, completas en todos los aspectos, y pensó: “¡Esto es asombroso y magnífico! ¡Ciertamente, estas no pueden ser huellas de un ser humano!”.
Entonces, el Bienaventurado salió del camino y se sentó al pie de un árbol, cruzando sus piernas, enderezando su cuerpo y estableciendo su atención consciente enfrente de él. Y el brahmán Dona, siguiendo las huellas del Bienaventurado, lo vio sentado al pie del árbol—agraciado, inspirando confianza, con las facultades pacíficas, con pacífica mente, como alguien que alcanzó la más alta serenidad y amansamiento, como un elefante amansado y guardado con sus facultades controladas—. Entonces, se acercó al Bienaventurado y le dijo:
“¿Podrías ser un deva, señor?”.
“No seré un deva, brahmán”.
“¿Podrías ser un gandhabba, señor?”.
“No seré un gandhabba, brahmán”.
“¿Podrías ser un yakkha, señor?”.
“No seré un yakkha, brahmán”.
“¿Podrías ser un ser humano, señor?”.
“No seré un ser humano, brahmán”.
“Al ser preguntado: ‘¿Podrías ser un deva, señor?, respondiste: ‘No seré un deva, brahmán’. Al ser preguntado: ‘¿Podrías ser un gandhabba, señor?’, respondiste: ‘No seré un gandhabba, brahmán’. Al ser preguntado: ‘¿Podrías ser un yakkha, señor?’, respondiste: ‘No seré un yakkha, brahmán’. Al ser preguntado: ‘¿Podrías ser un ser humano, señor?’, respondiste: ‘No seré un ser humano, brahmán’. Entonces, ¿qué es lo que podrías ser, señor?”.
“Brahmán, yo abandoné aquellas corrupciones mentales por medio de las cuales podría llegar a ser un deva. Las corté de raíces, como a un tronco de palmera, las borré de manera tal que nunca más podrán volver a ser sujetas a futuros surgimientos. Abandoné, brahmán, aquellas corrupciones mentales por medio de las cuales podría llegar a ser un gandhabba… un yakkha… un ser humano. Las corté de raíces, como a un tronco de palmera, las borré de manera tal que nunca más podrán volver a ser sujetas a futuros surgimientos.
“Al igual que una flor de loto azul, roja o blanca, aunque nacida en el agua y crecida en el agua, se eleva por encima del agua y está sin que le afecte la suciedad del agua, así también, aunque nacido en el mundo y crecido en el mundo, me elevo por encima del mundo y moro sin ser ensuciado por el mundo. Recuérdame, brahmán, como a un Buda.
“He destruido aquellas corrupciones, por medio de las cuales
podría renacer como un deva
o un gandhabba que viaja por los cielos;
por medio de las cuales podría alcanzar el estado del yakkha,
o volver atrás al estado humano.
Yo abandoné y corté de raíces estas corrupciones.
Como una agradable flor de loto blanca
no se ensucia con el agua,
yo tampoco me ensucio con el mundo;
por eso, brahmán, soy un Buda”.
Ekaṁ samayaṁ bhagavā antarā ca ukkaṭṭhaṁ antarā ca setabyaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti. Doṇopi sudaṁ brāhmaṇo antarā ca ukkaṭṭhaṁ antarā ca setabyaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.
Ekaṁ samayaṁ bhagavā antarā ca ukkaṭṭhaṁ antarā ca setabyaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.
Doṇopi sudaṁ brāhmaṇo antarā ca ukkaṭṭhaṁ antarā ca setabyaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.
Ekaṁ samayaṁ bhagavā antarā ca ukkaṭṭhaṁ antarā ca setabyaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti. Doṇopi sudaṁ brāhmaṇo antarā ca ukkaṭṭhaṁ antarā ca setabyaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.
Addasā kho doṇo brāhmaṇo bhagavato pādesu cakkāni sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni; disvānassa etadahosi: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho. Na vatimāni manussabhūtassa padāni bhavissantī”ti.
Addasā kho doṇo brāhmaṇo bhagavato pādesu cakkāni sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni;
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
Na vatimāni manussabhūtassa padāni bhavissantī”ti.
Addasā kho doṇo brāhmaṇo bhagavato pādesu cakkāni sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni; disvānassa etadahosi: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho. Na vatimāni manussabhūtassa padāni bhavissantī”ti.
Atha kho bhagavā maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
Atha kho bhagavā maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
Atha kho bhagavā maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
Atha kho doṇo brāhmaṇo bhagavato padāni anugacchanto addasa bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamadamathasamathamanuppattaṁ dantaṁ guttaṁ saṁyatindriyaṁ nāgaṁ. *saṁyatindriyaṁ → yatindriyaṁ (cck); santindriyaṁ (sya1ed, sya2ed, pts1ed)Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
Atha kho doṇo brāhmaṇo bhagavato padāni anugacchanto addasa bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamadamathasamathamanuppattaṁ dantaṁ guttaṁ saṁyatindriyaṁ nāgaṁ. *saṁyatindriyaṁ → yatindriyaṁ (cck); santindriyaṁ (sya1ed, sya2ed, pts1ed)
Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
Atha kho doṇo brāhmaṇo bhagavato padāni anugacchanto addasa bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamadamathasamathamanuppattaṁ dantaṁ guttaṁ saṁyatindriyaṁ nāgaṁ. *saṁyatindriyaṁ → yatindriyaṁ (cck); santindriyaṁ (sya1ed, sya2ed, pts1ed)Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
“Devo no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Devo no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Devo no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, devo bhavissāmī”ti.
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, devo bhavissāmī”ti.
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, devo bhavissāmī”ti.
“Gandhabbo no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Gandhabbo no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Gandhabbo no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, gandhabbo bhavissāmī”ti.
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, gandhabbo bhavissāmī”ti.
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, gandhabbo bhavissāmī”ti.
“Yakkho no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Yakkho no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Yakkho no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, yakkho bhavissāmī”ti.
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, yakkho bhavissāmī”ti.
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, yakkho bhavissāmī”ti.
“Manusso no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Manusso no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Manusso no bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, manusso bhavissāmī”ti.
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, manusso bhavissāmī”ti.
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, manusso bhavissāmī”ti.
“‘Devo no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, devo bhavissāmī’ti vadesi. ‘Gandhabbo no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, gandhabbo bhavissāmī’ti vadesi. ‘Yakkho no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, yakkho bhavissāmī’ti vadesi. ‘Manusso no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, manusso bhavissāmī’ti vadesi. Atha ko carahi bhavaṁ bhavissatī”ti?
“‘Devo no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, devo bhavissāmī’ti vadesi.
‘Gandhabbo no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, gandhabbo bhavissāmī’ti vadesi.
‘Yakkho no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, yakkho bhavissāmī’ti vadesi.
‘Manusso no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, manusso bhavissāmī’ti vadesi.
Atha ko carahi bhavaṁ bhavissatī”ti?
“‘Devo no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, devo bhavissāmī’ti vadesi. ‘Gandhabbo no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, gandhabbo bhavissāmī’ti vadesi. ‘Yakkho no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, yakkho bhavissāmī’ti vadesi. ‘Manusso no bhavaṁ bhavissatī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘na kho ahaṁ, brāhmaṇa, manusso bhavissāmī’ti vadesi. Atha ko carahi bhavaṁ bhavissatī”ti?
“Yesaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, āsavānaṁ appahīnattā devo bhaveyyaṁ, te me āsavā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā. Yesaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, āsavānaṁ appahīnattā gandhabbo bhaveyyaṁ … yakkho bhaveyyaṁ … manusso bhaveyyaṁ, te me āsavā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
“Yesaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, āsavānaṁ appahīnattā devo bhaveyyaṁ, te me āsavā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
Yesaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, āsavānaṁ appahīnattā gandhabbo bhaveyyaṁ … yakkho bhaveyyaṁ … manusso bhaveyyaṁ, te me āsavā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
“Yesaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, āsavānaṁ appahīnattā devo bhaveyyaṁ, te me āsavā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā. Yesaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, āsavānaṁ appahīnattā gandhabbo bhaveyyaṁ … yakkho bhaveyyaṁ … manusso bhaveyyaṁ, te me āsavā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, uppalaṁ vā padumaṁ vā puṇḍarīkaṁ vā udake jātaṁ udake saṁvaḍḍhaṁ udakā accuggamma tiṭṭhati anupalittaṁ udakena; evamevaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, loke jāto loke saṁvaḍḍho lokaṁ abhibhuyya viharāmi anupalitto lokena.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, uppalaṁ vā padumaṁ vā puṇḍarīkaṁ vā udake jātaṁ udake saṁvaḍḍhaṁ udakā accuggamma tiṭṭhati anupalittaṁ udakena;
evamevaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, loke jāto loke saṁvaḍḍho lokaṁ abhibhuyya viharāmi anupalitto lokena.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, uppalaṁ vā padumaṁ vā puṇḍarīkaṁ vā udake jātaṁ udake saṁvaḍḍhaṁ udakā accuggamma tiṭṭhati anupalittaṁ udakena; evamevaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, loke jāto loke saṁvaḍḍho lokaṁ abhibhuyya viharāmi anupalitto lokena.
Buddhoti maṁ, brāhmaṇa, dhārehīti.
Buddhoti maṁ, brāhmaṇa, dhārehīti.
Buddhoti maṁ, brāhmaṇa, dhārehīti.
Yena devūpapatyassa, gandhabbo vā vihaṅgamo; Yakkhattaṁ yena gaccheyyaṁ, manussattañca abbaje; Te mayhaṁ āsavā khīṇā, viddhastā vinaḷīkatā.
Yakkhattaṁ yena gaccheyyaṁ,
Yena devūpapatyassa, gandhabbo vā vihaṅgamo; Yakkhattaṁ yena gaccheyyaṁ, manussattañca abbaje; Te mayhaṁ āsavā khīṇā, viddhastā vinaḷīkatā.
Puṇḍarīkaṁ yathā vaggu, Toyena nupalippati; *Toyena nupalippati → toye na upalippati (pts1ed); toyena nupalimpati (mr)Nupalippāmi lokena, *Nupalippāmi → nupalittomhi (bj); na upalippāmi (pts1ed); nupalimpāmi (mr)Tasmā buddhosmi brāhmaṇā”ti.
Toyena nupalippati; *Toyena nupalippati → toye na upalippati (pts1ed); toyena nupalimpati (mr)
Nupalippāmi lokena, *Nupalippāmi → nupalittomhi (bj); na upalippāmi (pts1ed); nupalimpāmi (mr)
Tasmā buddhosmi brāhmaṇā”ti.
Puṇḍarīkaṁ yathā vaggu, Toyena nupalippati; *Toyena nupalippati → toye na upalippati (pts1ed); toyena nupalimpati (mr)Nupalippāmi lokena, *Nupalippāmi → nupalittomhi (bj); na upalippāmi (pts1ed); nupalimpāmi (mr)Tasmā buddhosmi brāhmaṇā”ti.