PTS cs 5 And the venerable Nāgasena went to the king, and sat down on the seat prepared for him. And the king provided Nāgasena and his following with food, both hard and soft, as much as they required: and presented each brother with a suit of garments, and Nāgasena himself with a set of three robes. And then he said to him: ‘Be pleased to keep your seat here, and with you ten of the brethren. Let the rest depart.’
And when he saw that Nāgasena had finished his meal, he took a lower seat, and sat beside him, and said: ‘What shall we discuss?’
‘We want to arrive at truth. Let our discussion be about the truth.’
And the king said: ‘What is the object, Sir, of your renunciation, and what the summum bonum at which you aim?’
‘Why do you ask? Our renunciation is to the end that this sorrow may perish away, and that no further sorrow may arise; the complete passing away, without cleaving to the world, is our highest aim.’
‘How now, Sir! Is it for such high reasons that all members of it have joined the Order?,’
PTS vp Pali 32 ‘Certainly not, Sire. Some for those reasons, PTS vp En 50 but some have left the world in terror at the tyranny of kings. Some have joined us to be safe from being robbed, some harassed by debt, and some perhaps to gain a livelihood.’
‘But for what object, Sir, did you yourself join.’
‘I was received into the Order when I was a mere boy, I knew not then the ultimate aim. But I thought: “They are wise scholars, these Buddhist Samanas, they will be able to teach me.” And by them I have been taught; and now do I both know and understand what is at once the reason for, and the advantage of renunciation.’
‘Well put, Nāgasena!’
5. Pabbajjapañha
5. Pabbajjapañha
Atha kho āyasmā nāgaseno yena milindassa rañño nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ saparisaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā ekamekaṁ bhikkhuṁ ekamekena dussayugena acchādetvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ ticīvarena acchādetvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—“bhante nāgasena, dasahi, bhikkhūhi saddhiṁ idha nisīdatha, avasesā gacchantū”ti.
Atha kho āyasmā nāgaseno yena milindassa rañño nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Atha kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ saparisaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā ekamekaṁ bhikkhuṁ ekamekena dussayugena acchādetvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ ticīvarena acchādetvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—
“bhante nāgasena, dasahi, bhikkhūhi saddhiṁ idha nisīdatha, avasesā gacchantū”ti.
Atha kho āyasmā nāgaseno yena milindassa rañño nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ saparisaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā ekamekaṁ bhikkhuṁ ekamekena dussayugena acchādetvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ ticīvarena acchādetvā āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—“bhante nāgasena, dasahi, bhikkhūhi saddhiṁ idha nisīdatha, avasesā gacchantū”ti.
Atha kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ viditvā aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—“bhante nāgasena, kimhi hoti kathāsallāpo”ti? “Atthena mayaṁ, mahārāja, atthikā, atthe hotu kathāsallāpo”ti.
Atha kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ viditvā aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—
“bhante nāgasena, kimhi hoti kathāsallāpo”ti?
“Atthena mayaṁ, mahārāja, atthikā, atthe hotu kathāsallāpo”ti.
Atha kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ viditvā aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi, ekamantaṁ nisinno kho milindo rājā āyasmantaṁ nāgasenaṁ etadavoca—“bhante nāgasena, kimhi hoti kathāsallāpo”ti? “Atthena mayaṁ, mahārāja, atthikā, atthe hotu kathāsallāpo”ti.
Rājā āha—“kimatthiyā, bhante nāgasena, tumhākaṁ pabbajjā, ko ca tumhākaṁ paramattho”ti. Thero āha—“kinti, mahārāja, idaṁ dukkhaṁ nirujjheyya, aññañca dukkhaṁ na uppajjeyyāti. Etadatthā, mahārāja, amhākaṁ pabbajjā, anupādā parinibbānaṁ kho pana amhākaṁ paramattho”ti.
“kimatthiyā, bhante nāgasena, tumhākaṁ pabbajjā, ko ca tumhākaṁ paramattho”ti.
“kinti, mahārāja, idaṁ dukkhaṁ nirujjheyya, aññañca dukkhaṁ na uppajjeyyāti.
Etadatthā, mahārāja, amhākaṁ pabbajjā, anupādā parinibbānaṁ kho pana amhākaṁ paramattho”ti.
Rājā āha—“kimatthiyā, bhante nāgasena, tumhākaṁ pabbajjā, ko ca tumhākaṁ paramattho”ti. Thero āha—“kinti, mahārāja, idaṁ dukkhaṁ nirujjheyya, aññañca dukkhaṁ na uppajjeyyāti. Etadatthā, mahārāja, amhākaṁ pabbajjā, anupādā parinibbānaṁ kho pana amhākaṁ paramattho”ti.
“Kiṁ pana, bhante nāgasena, sabbe etadatthāya pabbajantī”ti? “Na hi, mahārāja, keci etadatthāya pabbajanti, keci rājābhinītā pabbajanti, keci corābhinītā pabbajanti, keci iṇaṭṭā pabbajanti, keci ājīvikatthāya pabbajanti, ye pana sammā pabbajanti, te etadatthāya pabbajantī”ti. *rājābhinītā → rājabhītiyā (bj); rājabhītitā (si) | corābhinītā → corabhītiyā (bj); corabhītitā (si)
“Kiṁ pana, bhante nāgasena, sabbe etadatthāya pabbajantī”ti?
“Na hi, mahārāja, keci etadatthāya pabbajanti, keci rājābhinītā pabbajanti, keci corābhinītā pabbajanti, keci iṇaṭṭā pabbajanti, keci ājīvikatthāya pabbajanti, ye pana sammā pabbajanti, te etadatthāya pabbajantī”ti. *rājābhinītā → rājabhītiyā (bj); rājabhītitā (si) | corābhinītā → corabhītiyā (bj); corabhītitā (si)
“Kiṁ pana, bhante nāgasena, sabbe etadatthāya pabbajantī”ti? “Na hi, mahārāja, keci etadatthāya pabbajanti, keci rājābhinītā pabbajanti, keci corābhinītā pabbajanti, keci iṇaṭṭā pabbajanti, keci ājīvikatthāya pabbajanti, ye pana sammā pabbajanti, te etadatthāya pabbajantī”ti. *rājābhinītā → rājabhītiyā (bj); rājabhītitā (si) | corābhinītā → corabhītiyā (bj); corabhītitā (si)
“Tvaṁ pana, bhante, etadatthāya pabbajitosī”ti? “Ahaṁ kho, mahārāja, daharako santo pabbajito, na jānāmi imassa nāmatthāya pabbajāmīti, api ca kho me evaṁ ahosi ‘paṇḍitā ime samaṇā sakyaputtiyā, te maṁ sikkhāpessantī’ti, svāhaṁ tehi sikkhāpito jānāmi ca passāmi ca ‘imassa nāmatthāya pabbajjā’”ti.
“Tvaṁ pana, bhante, etadatthāya pabbajitosī”ti?
“Ahaṁ kho, mahārāja, daharako santo pabbajito, na jānāmi imassa nāmatthāya pabbajāmīti, api ca kho me evaṁ ahosi ‘paṇḍitā ime samaṇā sakyaputtiyā, te maṁ sikkhāpessantī’ti, svāhaṁ tehi sikkhāpito jānāmi ca passāmi ca ‘imassa nāmatthāya pabbajjā’”ti.
“Tvaṁ pana, bhante, etadatthāya pabbajitosī”ti? “Ahaṁ kho, mahārāja, daharako santo pabbajito, na jānāmi imassa nāmatthāya pabbajāmīti, api ca kho me evaṁ ahosi ‘paṇḍitā ime samaṇā sakyaputtiyā, te maṁ sikkhāpessantī’ti, svāhaṁ tehi sikkhāpito jānāmi ca passāmi ca ‘imassa nāmatthāya pabbajjā’”ti.
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.
Pabbajjapañho pañcamo. *Pabbajjapañho → pabbajāpañho (maku)
Pabbajjapañho pañcamo. *Pabbajjapañho → pabbajāpañho (maku)
Pabbajjapañho pañcamo. *Pabbajjapañho → pabbajāpañho (maku)