PTS cs 2 The king said: ‘Is a man, Nāgasena, who will not be reborn, aware of the fact?’
‘Yes, O king.’
‘And how does he know it
‘By the cessation of all that is cause, proximate or remote, of rebirth.’
‘Give me an illustration.’
‘Suppose a farmer, great king, had ploughed and sown and filled his granary; and then for a period should neither plough nor sow, but live on the PTS vp En 66 stored-up grain, or dispose of it in barter, or deal with it as he had need. Would the farmer be aware, great king, that his granary was not getting filled?’
‘Yes, he ought to know it.’
‘But how?’
‘He would know that the cause, proximate and remote, of the filling of the granary had ceased.’
‘Just so with the man you spoke of. By the cessation of all that leads to rebirth, he would be conscious of having escaped his liability to it.’
‘Well explained, Nāgasena!’
2. Paṭisandahanapañha
2. Paṭisandahanapañha
Rājā āha—“bhante nāgasena, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti? “Āma, mahārāja, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti. “Kathaṁ, bhante, jānātī”ti? “Yo hetu yo paccayo, mahārāja, paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.
“bhante nāgasena, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti?
“Āma, mahārāja, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.
“Kathaṁ, bhante, jānātī”ti?
“Yo hetu yo paccayo, mahārāja, paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.
Rājā āha—“bhante nāgasena, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti? “Āma, mahārāja, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti. “Kathaṁ, bhante, jānātī”ti? “Yo hetu yo paccayo, mahārāja, paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.
“Opammaṁ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, kassako gahapatiko kasitvā ca vapitvā ca dhaññāgāraṁ paripūreyya. So aparena samayena neva kasseyya na vappeyya, yathāsambhatañca dhaññaṁ paribhuñjeyya vā visajjeyya vā yathā paccayaṁ vā kareyya, jāneyya so, mahārāja, kassako gahapatiko ‘na me dhaññāgāraṁ paripūressatī’”ti? “Āma, bhante, jāneyyā”ti. “Kathaṁ jāneyyā”ti? “Yo hetu yo paccayo dhaññāgārassa paripūraṇāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti ‘na me dhaññāgāraṁ paripūressatī’”ti. “Evameva kho, mahārāja, yo hetu yo paccayo paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.
“Yathā, mahārāja, kassako gahapatiko kasitvā ca vapitvā ca dhaññāgāraṁ paripūreyya.
So aparena samayena neva kasseyya na vappeyya, yathāsambhatañca dhaññaṁ paribhuñjeyya vā visajjeyya vā yathā paccayaṁ vā kareyya, jāneyya so, mahārāja, kassako gahapatiko ‘na me dhaññāgāraṁ paripūressatī’”ti?
“Āma, bhante, jāneyyā”ti.
“Yo hetu yo paccayo dhaññāgārassa paripūraṇāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti ‘na me dhaññāgāraṁ paripūressatī’”ti.
“Evameva kho, mahārāja, yo hetu yo paccayo paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.
“Opammaṁ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, kassako gahapatiko kasitvā ca vapitvā ca dhaññāgāraṁ paripūreyya. So aparena samayena neva kasseyya na vappeyya, yathāsambhatañca dhaññaṁ paribhuñjeyya vā visajjeyya vā yathā paccayaṁ vā kareyya, jāneyya so, mahārāja, kassako gahapatiko ‘na me dhaññāgāraṁ paripūressatī’”ti? “Āma, bhante, jāneyyā”ti. “Kathaṁ jāneyyā”ti? “Yo hetu yo paccayo dhaññāgārassa paripūraṇāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti ‘na me dhaññāgāraṁ paripūressatī’”ti. “Evameva kho, mahārāja, yo hetu yo paccayo paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.
Paṭisandahanapañho dutiyo. *Paṭisandahanapañho → nappaṭisandhigahaṇajānanapañho (maku)
Paṭisandahanapañho dutiyo. *Paṭisandahanapañho → nappaṭisandhigahaṇajānanapañho (maku)
Paṭisandahanapañho dutiyo. *Paṭisandahanapañho → nappaṭisandhigahaṇajānanapañho (maku)