Entonces el Venerable Punniya se acercó al Bienaventurado, le rindió homenaje, se sentó a un lado y le dijo:
“Venerable Señor, ¿por qué a veces el Tathagata está dispuesto a enseñar el Dhamma y a veces no está dispuesto enseñarlo?”.
“Puniya, cuando un monje está dotado de fe, pero no se le acerca, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de la fe y se le acerca al Tathagata, él está dispuesto a enseñar.
“Cuando un monje está dotado de fe y se acerca al Tathagata, pero no le atiende, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata y le atiende, el Tathagata está dispuesto a enseñar.
“Cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata y le atiende, pero no le hace preguntas, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende y le hace preguntas, el Tathagata está dispuesto a enseñar.
“Cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende y le hace preguntas, pero no escucha el Dhamma con oídos prestos, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas y escucha el Dhamma con oídos prestos, el Tathagata está dispuesto a enseñar.
“Cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas y escucha el Dhamma con oídos prestos, pero, habiendo escuchado, no lo retiene en la mente, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos y, habiendo escuchado, lo retiene en la mente, el Tathagata está dispuesto a enseñar.
“Cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos y, habiendo escuchado, lo retiene en la mente, pero no examina el significado de las enseñanzas que han sido retenidas en la mente, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos, habiendo escuchado lo retiene en la mente y examina el significado de las enseñanzas que han sido retenidas en la mente, el Tathagata está dispuesto a enseñar.
“Cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos, habiendo escuchado lo retiene en la mente y examina el significado de las enseñanzas que han sido retenidas en la mente, pero no entiende el significado del Dhamma ni practica de acuerdo con el Dhamma, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos, habiendo escuchado lo retiene en la mente, examina el significado de las enseñanzas que han sido retenidas en la mente, entiende el significado del Dhamma y practica de acuerdo con el Dhamma, el Tathagata está dispuesto a enseñar.
“Cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos, habiendo escuchado lo retiene en la mente, examina el significado de las enseñanzas que han sido retenidas en la mente, entiende el significado del Dhamma y practica de acuerdo con el Dhamma, pero no es un buen predicador con buena entrega, alguien dotado de un buen discurso que es pulido, claro, articulado y expresivo en el significado, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos, habiendo escuchado lo retiene en la mente, examina el significado de las enseñanzas que han sido retenidas en la mente, entiende el significado del Dhamma, practica de acuerdo con el Dhamma y, además, es un buen predicador con buena entrega, alguien dotado de un buen discurso que es pulido, claro, articulado y expresivo en el significado, el Tathagata está dispuesto a enseñar.
“Cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos, habiendo escuchado lo retiene en la mente, examina el significado de las enseñanzas que han sido retenidas en la mente, entiende el significado del Dhamma, practica de acuerdo con el Dhamma y es un buen predicador con buena entrega, alguien dotado de un buen discurso que es pulido, claro, articulado y expresivo en el significado, pero no instruye, anima, inspira ni regocija a sus compañeros monjes, el Tathagata no está dispuesto a enseñar el Dhamma. Pero cuando un monje está dotado de fe, se acerca al Tathagata, le atiende, le hace preguntas, escucha el Dhamma con oídos prestos, habiendo escuchado lo retiene en la mente, examina el significado de las enseñanzas que han sido retenidas en la mente, entiende el significado del Dhamma, practica de acuerdo con el Dhamma, es un buen predicador con buena entrega, alguien dotado de un buen discurso que es pulido, claro, articulado y expresivo en el significado y, además, instruye, anima, inspira y regocija a sus compañeros monjes, el Tathagata está dispuesto a enseñar.
“Punniya, cuando uno posee estas diez cualidades, el Tathagata está enteramente dispuesto a enseñar el Dhamma”.
Atha kho āyasmā puṇṇiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā puṇṇiyo bhagavantaṁ etadavoca:
Atha kho āyasmā puṇṇiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā puṇṇiyo bhagavantaṁ etadavoca:
Atha kho āyasmā puṇṇiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā puṇṇiyo bhagavantaṁ etadavoca:
“ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yena appekadā tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti appekadā nappaṭibhātī”ti?
“ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yena appekadā tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti appekadā nappaṭibhātī”ti?
“ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yena appekadā tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti appekadā nappaṭibhātī”ti?
“Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti, no ca upasaṅkamitā; neva tāva tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti. Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti upasaṅkamitā ca, evaṁ tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
“Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti, no ca upasaṅkamitā; neva tāva tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti upasaṅkamitā ca, evaṁ tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
“Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti, no ca upasaṅkamitā; neva tāva tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti. Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti upasaṅkamitā ca, evaṁ tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti upasaṅkamitā ca, no ca payirupāsitā …pe… payirupāsitā ca, no ca paripucchitā … paripucchitā ca, no ca ohitasoto dhammaṁ suṇāti … ohitasoto ca dhammaṁ suṇāti, no ca sutvā dhammaṁ dhāreti … sutvā ca dhammaṁ dhāreti, no ca dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati … dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti … atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā … kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, no ca sandassako hoti samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnaṁ, neva tāva tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti upasaṅkamitā ca, no ca payirupāsitā …pe…
payirupāsitā ca, no ca paripucchitā …
paripucchitā ca, no ca ohitasoto dhammaṁ suṇāti …
ohitasoto ca dhammaṁ suṇāti, no ca sutvā dhammaṁ dhāreti …
sutvā ca dhammaṁ dhāreti, no ca dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati …
dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti …
atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā …
kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, no ca sandassako hoti samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnaṁ, neva tāva tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti upasaṅkamitā ca, no ca payirupāsitā …pe… payirupāsitā ca, no ca paripucchitā … paripucchitā ca, no ca ohitasoto dhammaṁ suṇāti … ohitasoto ca dhammaṁ suṇāti, no ca sutvā dhammaṁ dhāreti … sutvā ca dhammaṁ dhāreti, no ca dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati … dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti … atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā … kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, no ca sandassako hoti samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnaṁ, neva tāva tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti, upasaṅkamitā ca, payirupāsitā ca, paripucchitā ca, ohitasoto ca dhammaṁ suṇāti, sutvā ca dhammaṁ dhāreti, dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnaṁ—evaṁ tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti. Imehi kho, puṇṇiya, dasahi dhammehi samannāgatā ekantapaṭibhānā tathāgataṁ dhammadesanā hotī”ti. *samannāgatā → samannāgato (mr) | ekantapaṭibhānā → ekantapaṭibhānaṁ (bj); ekantaṁ paṭibhānaṁ (sya-all, pts1ed) | hotī”ti → paṭibhātīti (sya-all)
Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti, upasaṅkamitā ca, payirupāsitā ca, paripucchitā ca, ohitasoto ca dhammaṁ suṇāti, sutvā ca dhammaṁ dhāreti, dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnaṁ—
evaṁ tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
Imehi kho, puṇṇiya, dasahi dhammehi samannāgatā ekantapaṭibhānā tathāgataṁ dhammadesanā hotī”ti. *samannāgatā → samannāgato (mr) | ekantapaṭibhānā → ekantapaṭibhānaṁ (bj); ekantaṁ paṭibhānaṁ (sya-all, pts1ed) | hotī”ti → paṭibhātīti (sya-all)
Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti, upasaṅkamitā ca, payirupāsitā ca, paripucchitā ca, ohitasoto ca dhammaṁ suṇāti, sutvā ca dhammaṁ dhāreti, dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnaṁ—evaṁ tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti. Imehi kho, puṇṇiya, dasahi dhammehi samannāgatā ekantapaṭibhānā tathāgataṁ dhammadesanā hotī”ti. *samannāgatā → samannāgato (mr) | ekantapaṭibhānā → ekantapaṭibhānaṁ (bj); ekantaṁ paṭibhānaṁ (sya-all, pts1ed) | hotī”ti → paṭibhātīti (sya-all)