Monjos, existeixen tres classes de persones que són evidents al món. Qui són? La persona la ment de la qual és comparable a una llaga, la persona la ment de la qual és comparable a la il·luminació i la persona la ment de la qual és comparable a un diamant.
Monjos, quina és la persona amb una ment comparable a una llaga? Monjos, una persona està irada i posseeix ressentiments. Quan se li diuen unes poques paraules esdevé irat, blasfema i replica iradament, es mostra enfadat i infeliç, com una llaga ulcerada tocada per un bastó o una pedra desprèn molta pus. Monjos, de la mateixa manera una persona amb una ment comparable a una llaga està irada i posseeix ressentiments. Quan se li diuen unes poques paraules esdevé irat, blasfema i replica iradament, es mostra enfadat i infeliç.
Monjos, quina és la persona amb un ment comparable a la il·luminació? Monjos, una persona coneix tal com és en realitat que això és la infelicitat, això és el sorgir de la infelicitat, això és la fi de la infelicitat i això és el camí per assolir la fi de la infelicitat. Així com un home veu les formes en un camp fosc quan existeix la il·luminació, de la mateixa manera una persona coneix tal com és en realitat que això és la infelicitat, això és el sorgir de la infelicitat, això és la fi de la infelicitat i això és el camí per assolir la fi de la infelicitat.
Monjos, quina és la persona amb una ment comparable a un diamant? Monjos, una persona havent destruït els desigs, amb la ment alliberada i alliberat mitjançant la saviesa resideix aquí i ara amb la seva realització. Monjos, així com no existeix res que el diamant no pugui tallar, una gemma o una pedra, de la mateixa manera, una persona havent destruït els desigs, amb la ment alliberada i alliberat mitjançant la saviesa resideix aquí i ara amb la seva realització. Monjos, aquestes tres classes de persones són evidents al món.
“Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ. Katame tayo? Arukūpamacitto puggalo, vijjūpamacitto puggalo, vajirūpamacitto puggalo.
“Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
Arukūpamacitto puggalo, vijjūpamacitto puggalo, vajirūpamacitto puggalo.
“Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ. Katame tayo? Arukūpamacitto puggalo, vijjūpamacitto puggalo, vajirūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya āsavaṁ deti; *duṭṭhāruko → duṭṭhārukā (bj) | kaṭhalāya → kaṭhalena (bj); kathalāya (mr); kaṭhalena-kathalena (aṭṭha.) | ghaṭṭito → ghaṭṭitā (bj) | āsavaṁ deti → assandati (bj); assavanoti (si)evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo
appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.
Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya āsavaṁ deti; *duṭṭhāruko → duṭṭhārukā (bj) | kaṭhalāya → kaṭhalena (bj); kathalāya (mr); kaṭhalena-kathalena (aṭṭha.) | ghaṭṭito → ghaṭṭitā (bj) | āsavaṁ deti → assandati (bj); assavanoti (si)
evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo
appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya āsavaṁ deti; *duṭṭhāruko → duṭṭhārukā (bj) | kaṭhalāya → kaṭhalena (bj); kathalāya (mr); kaṭhalena-kathalena (aṭṭha.) | ghaṭṭito → ghaṭṭitā (bj) | āsavaṁ deti → assandati (bj); assavanoti (si)evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso rattandhakāratimisāyaṁ vijjantarikāya rūpāni passeyya; evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso rattandhakāratimisāyaṁ vijjantarikāya rūpāni passeyya;
evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso rattandhakāratimisāyaṁ vijjantarikāya rūpāni passeyya; evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, vajirassa natthi kiñci abhejjaṁ maṇi vā pāsāṇo vā; evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo āsavānaṁ khayā …pe… upasampajja viharati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
Seyyathāpi, bhikkhave, vajirassa natthi kiñci abhejjaṁ maṇi vā pāsāṇo vā;
evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo āsavānaṁ khayā …pe… upasampajja viharati.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo.
Katamo ca, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, vajirassa natthi kiñci abhejjaṁ maṇi vā pāsāṇo vā; evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo āsavānaṁ khayā …pe… upasampajja viharati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo.
Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.
Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.
Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.