Entonces, el Venerable Mahakotthika se fue junto al Venerable Sariputta y al llegar, intercambió con él cordiales saludos. Una vez terminadas esas amigables y corteses palabras de bienvenida, se sentó a un lado y se dirigió al Venerable Sariputta con esas palabras:
“Amigo, con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis bases del contacto, ¿se puede decir que existe algo más?”
“No preguntes así, amigo”.
“Entonces, amigo, con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis bases del contacto, ¿se puede decir que no existe nada más?”
“No preguntes así, amigo”.
“Entonces, amigo, con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis bases del contacto, ¿se puede decir ambas cosas: que existe algo más y que no existe nada más?”
“No preguntes así, amigo”.
“Entonces, amigo, con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis bases del contacto, ¿se puede decir que ninguno es cierto: que no es cierto que existe algo más ni tampoco es cierto que no existe nada más?”
“No preguntes así, amigo”.
“Siendo preguntado, amigo, sobre si con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis bases del contacto, ¿se puede decir que existe algo más?, respondiste: ‘No preguntes así, amigo', y siendo preguntado sobre si con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis bases del contacto, ¿se puede decir que no existe nada más… que existe algo más y no existe nada más… que no es cierto que existe algo más ni tampoco es cierto que no existe nada más?, respondiste: ‘No preguntes así, amigo’. Ahora, bien, ¿cómo se puede entender el significado de tus palabras, amigo?”
“Amigo, al preguntar sobre si con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis bases del contacto, ¿se puede decir que existe algo más?, uno prolifera lo que no puede ser proliferado; al preguntar sobre si con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis bases del contacto, ¿se puede decir que no existe algo más… que existe algo más y que no existe nada más… que no es cierto que existe algo más ni tampoco es cierto que no existe nada más?, uno prolifera lo que no puede ser proliferado.
“Amigo, a medida que el rango de las seis bases del contacto se extiende, se extiende también el rango de la proliferación. A medida que el rango de la proliferación se extiende, se extiende también el rango de las seis bases del contacto. Con el fin y la desaparición sin remanentes de las seis esferas del contacto, acontece que también el cese de la proliferación, la proliferación se disipa.”
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi. *mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj)Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi. *mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj)
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi. *mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj)Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī”ti?
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī”ti?
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī”ti?
“Mā hevaṁ, āvuso”.
“Mā hevaṁ, āvuso”.
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī”ti?
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī”ti?
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī”ti?
“Mā hevaṁ, āvuso”.
“Mā hevaṁ, āvuso”.
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī”ti?
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī”ti?
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī”ti?
“Mā hevaṁ, āvuso”.
“Mā hevaṁ, āvuso”.
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī”ti?
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī”ti?
“Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī”ti?
“Mā hevaṁ, āvuso”.
“Mā hevaṁ, āvuso”.
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. Yathā kathaṁ pana, āvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti?
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi.
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi.
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi.
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi.
Yathā kathaṁ pana, āvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti?
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti puṭṭho samāno: ‘mā hevaṁ, āvuso’ti vadesi. Yathā kathaṁ pana, āvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti?
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. Yāvatā, āvuso, channaṁ phassāyatanānaṁ gati tāvatā papañcassa gati; yāvatā papañcassa gati tāvatā channaṁ phassāyatanānaṁ gati. Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā papañcanirodho papañcavūpasamo”ti.
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti.
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti.
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti.
‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti.
Yāvatā, āvuso, channaṁ phassāyatanānaṁ gati tāvatā papañcassa gati;
yāvatā papañcassa gati tāvatā channaṁ phassāyatanānaṁ gati.
Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā papañcanirodho papañcavūpasamo”ti.
“‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā atthi ca natthi ca aññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. ‘Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā nevatthi no natthaññaṁ kiñcī’ti, iti vadaṁ appapañcaṁ papañceti. Yāvatā, āvuso, channaṁ phassāyatanānaṁ gati tāvatā papañcassa gati; yāvatā papañcassa gati tāvatā channaṁ phassāyatanānaṁ gati. Channaṁ, āvuso, phassāyatanānaṁ asesavirāganirodhā papañcanirodho papañcavūpasamo”ti.