En una ocasión el Bienaventurado estaba en la mansión de Migaramata en el Parque Oriental, cerca de Savatthi. Entonces Visahka Migaramata se acercó al Bienaventurado, le rindió homenaje y se sentó a un lado. Acto seguido el Bienaventurado le dijo:
“Visakha, poseyendo cuatro cualidades una mujer se dirige rumbo a la victoria en el presente mundo y su vida, y en este mundo es exitosa. Y, ¿cuáles son esas cuatro? La mujer es capaz en su trabajo, gestiona bien su ayuda doméstica, se comporta agradablemente con su marido y resguarda sus ganancias.
“Y, ¿cómo, Visakha, una mujer es capaz en su trabajo? He aquí, la mujer es hábil y diligente en atender las tareas domésticas del marido, sea tejido o tejido de punto; posee un sano juicio sobre eso, con el fin de llevarlo a cabo y organizarlo adecuadamente. De esta manera una mujer es capaz en su trabajo.
“Y, ¿cómo, Visakha, una mujer gestiona bien su ayuda doméstica? He aquí, la mujer está enterada de lo que los ayudantes domésticos de su marido, ya sean esclavos, mensajeros o trabajadores, han hecho y lo que dejaron de hacer; está enterada de la condición de aquellos que están enfermos; y a cada uno distribuye una apropiada porción de comida. De esta manera una mujer gestiona bien su ayuda doméstica.
“Y, ¿cómo, Visakha, una mujer se comporta agradablemente con su marido? He aquí, no cometería ninguna fechoría que hubiese sido desagradable para su marido, incluso si esto le costara la vida. De esta manera una mujer se comporta agradablemente con su marido.
“Y, ¿cómo, Visakha, una mujer resguarda las ganancias [de su marido]? He aquí, la mujer guarda y protege todos los ingresos que su marido hace ingresar al hogar, sea dinero o granos, la plata o el oro, y no es derrochadora, ladrona, despilfarradora ni malgastadora de sus ganancias. De esta manera una mujer resguarda las ganancias [de su marido]. Poseyendo estas cuatro cualidades, Visakha, una mujer se dirige rumbo a la victoria en el presente mundo y su vida, y en este mundo es exitosa.
“Visakha, poseyendo [otras] cuatro cualidades una mujer se dirige rumbo a la victoria en el mundo venidero y su vida, y en ese otro mundo es exitosa. Y, ¿cuáles son esas cuatro? He aquí, la mujer está consumada en la fe, consumada en la conducta virtuosa, consumada en la generosidad y consumada en la sabiduría.
“Y, ¿cómo, Visakha, una mujer está consumada en la fe? He aquí, la mujer está dotada de la fe. Pone su fe en la iluminación del Tathagata así: ‘El Bienaventurado es un Arahant, perfectamente Iluminado, consumado en el conocimiento verdadero y la conducta, Sublime, conocedor del mundo, insuperable entrenador de los que han de ser amansados, Maestro de los devas y los seres humanos, Iluminado, Bienaventurado’. De esta manera una mujer está consumada en la fe.
“Y, ¿cómo una mujer está consumada en la conducta virtuosa? He aquí, la mujer se abstiene de destruir la vida, se abstiene de tomar lo que no le ha sido dado, se abstiene de relaciones sexuales inapropiadas, se abstiene de decir mentiras, se abstiene de tomar licor, vino y [otros] embriagantes que son las base de la negligencia. De esta manera, Visakha, una mujer está consumada en la conducta virtuosa.
“Y, ¿cómo, Visakha, una mujer está consumada en la generosidad? He aquí, la mujer mora en su hogar con el corazón libre de la mancha de la avaricia, libremente generosa, con la mano abierta, deleitándose en el renunciamiento, dedicada a la caridad, deleitándose en dar y compartir. De esta manera, Visakha, una mujer está consumada en la generosidad.
“Y, ¿cómo, Visakha, una mujer está consumada en la sabiduría? He aquí, la mujer es sabia; posee la sabiduría que discierne el surgimiento y la desaparición, que es noble, penetrante y conduce a la completa destrucción de la insatisfacción. De esta manera, Visakha, una mujer está consumada en la sabiduría.
“Poseyendo estas [otras] cuatro cualidades, Visakha, una mujer se dirige rumbo a la victoria en el mundo venidero y su vida, y en ese otro mundo es exitosa”.
Capaz de atender su trabajo,
Gestionando su ayuda doméstica,
Trata a su marido de manera agradable
Y resguarda sus bienes y riquezas.
Rica en la fe, poseedora de la virtud,
Caritativa y libre de avaricia,
Constantemente purifica el sendero
Que conduce a la seguridad en la vida venidera.
Ellos llaman a todas las mujeres
Que tienen esas ocho cualidades,
Virtuosas, firmes en el Dhamma,
Mensajeras de la verdad.
Consumada en dieciséis aspectos ,
Completa en ocho factores,
Semejante virtuosa seguidora laica
Renace en un agradable mundo de los devas.
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami …pe…. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami …pe….
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami …pe…. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:
“Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti. Katamehi catūhi? Idha, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti, saṅgahitaparijano, bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.
“Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti.
Idha, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti, saṅgahitaparijano, bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.
“Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti. Katamehi catūhi? Idha, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti, saṅgahitaparijano, bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.
Kathañca, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti? Idha, visākhe, mātugāmo ye te bhattu abbhantarā kammantā—uṇṇāti vā kappāsāti vā—tattha dakkhā hoti analasā tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgatā alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti?
Idha, visākhe, mātugāmo ye te bhattu abbhantarā kammantā—uṇṇāti vā kappāsāti vā—tattha dakkhā hoti analasā tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgatā alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ.
Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti? Idha, visākhe, mātugāmo ye te bhattu abbhantarā kammantā—uṇṇāti vā kappāsāti vā—tattha dakkhā hoti analasā tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgatā alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti? Idha, visākhe, mātugāmo yo so bhattu abbhantaro antojano—dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā—tesaṁ katañca katato jānāti akatañca akatato jānāti, gilānakānañca balābalaṁ jānāti khādanīyaṁ bhojanīyañcassa paccaṁsena saṁvibhajati. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti?
Idha, visākhe, mātugāmo yo so bhattu abbhantaro antojano—dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā—
tesaṁ katañca katato jānāti akatañca akatato jānāti, gilānakānañca balābalaṁ jānāti khādanīyaṁ bhojanīyañcassa paccaṁsena saṁvibhajati.
Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti? Idha, visākhe, mātugāmo yo so bhattu abbhantaro antojano—dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā—tesaṁ katañca katato jānāti akatañca akatato jānāti, gilānakānañca balābalaṁ jānāti khādanīyaṁ bhojanīyañcassa paccaṁsena saṁvibhajati. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati? Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattu amanāpasaṅkhātaṁ taṁ jīvitahetupi na ajjhācarati. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati.
Kathañca, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati?
Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattu amanāpasaṅkhātaṁ taṁ jīvitahetupi na ajjhācarati.
Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati.
Kathañca, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati? Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattu amanāpasaṅkhātaṁ taṁ jīvitahetupi na ajjhācarati. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati.
Kathañca, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati? Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattā āharati dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā taṁ ārakkhena guttiyā sampādeti, tattha ca hoti adhuttī athenī asoṇḍī avināsikā. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati.
Kathañca, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati?
Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattā āharati dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā taṁ ārakkhena guttiyā sampādeti, tattha ca hoti adhuttī athenī asoṇḍī avināsikā.
Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati.
Kathañca, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati? Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattā āharati dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā taṁ ārakkhena guttiyā sampādeti, tattha ca hoti adhuttī athenī asoṇḍī avināsikā. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati.
Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti.
Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti.
Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti.
Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hoti. Katamehi catūhi? Idha, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti, sīlasampanno hoti, cāgasampanno hoti, paññāsampanno hoti.
Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hoti.
Idha, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti, sīlasampanno hoti, cāgasampanno hoti, paññāsampanno hoti.
Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hoti. Katamehi catūhi? Idha, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti, sīlasampanno hoti, cāgasampanno hoti, paññāsampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti?
Idha, visākhe, mātugāmo saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ: ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti?
Idha, visākhe, mātugāmo pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti.
Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgā payatapāṇinī vossaggaratā yācayogā dānasaṁvibhāgaratā. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti?
Idha, visākhe, mātugāmo vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgā payatapāṇinī vossaggaratā yācayogā dānasaṁvibhāgaratā.
Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgā payatapāṇinī vossaggaratā yācayogā dānasaṁvibhāgaratā. Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo paññavā hoti …pe… evaṁ kho, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti?
Idha, visākhe, mātugāmo paññavā hoti …pe…
evaṁ kho, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti.
Kathañca, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti? Idha, visākhe, mātugāmo paññavā hoti …pe… evaṁ kho, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti.
Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hotīti.
Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hotīti.
Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hotīti.
Susaṁvihitakammantā, saṅgahitaparijjanā; Bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.
Susaṁvihitakammantā, saṅgahitaparijjanā; Bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.
Saddhā sīlena sampannā, vadaññū vītamaccharā; Niccaṁ maggaṁ visodheti, sotthānaṁ samparāyikaṁ.
Saddhā sīlena sampannā, vadaññū vītamaccharā; Niccaṁ maggaṁ visodheti, sotthānaṁ samparāyikaṁ.
Iccete aṭṭha dhammā ca, yassā vijjanti nāriyā; Tampi sīlavatiṁ āhu, dhammaṭṭhaṁ saccavādiniṁ.
dhammaṭṭhaṁ saccavādiniṁ.
Iccete aṭṭha dhammā ca, yassā vijjanti nāriyā; Tampi sīlavatiṁ āhu, dhammaṭṭhaṁ saccavādiniṁ.
Soḷasākārasampannā, Aṭṭhaṅgasusamāgatā; Tādisī sīlavatī upāsikā, Upapajjati devalokaṁ manāpan”ti.
Upapajjati devalokaṁ manāpan”ti.
Soḷasākārasampannā, Aṭṭhaṅgasusamāgatā; Tādisī sīlavatī upāsikā, Upapajjati devalokaṁ manāpan”ti.