PTS cs 10 The king said, ‘Venerable Nāgasena, what is the characteristic mark of faith?’
‘Tranquillisation, O king, and aspiration.’
‘And how is tranquillisation the mark of faith?’
As faith, O king, springs up in the heart it breaks through the five hindrances—lust, malice, mental sloth, spiritual pride, and doubt—and the heart, free from these hindrances, PTS vp Pali 35 becomes clear, serene, untroubled.’
‘Give me an illustration.’
‘Just, O king, as a suzerain king, when on the march with his fourfold army, might cross over a small stream, and the water, disturbed by the elephants and cavalry, the chariots and the bowmen, might become fouled, turbid, and muddy. And PTS vp En 55 when he was on the other side the monarch might give command to his attendants, saying: “Bring some water, my good men. I would fain drink.” Now suppose the monarch had a water-clearing gem, and those men, in obedience to the order, were to throw the jewel into the water; then at once all the mud would precipitate itself, and the sandy atoms of shell and bits of water-plants would disappear, and the water would become clear, transparent, and serene, and they would then bring some of it to the monarch to drink. The water is the heart; the royal servants are the recluse; the mud, the sandy atoms, and the bits of water-plants are evil dispositions; and the water-cleansing gem is faith.’
10. Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañha
10. Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañha
10. Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañha
Rājā āha—“bhante nāgasena, kiṁlakkhaṇā saddhā”ti? “Sampasādanalakkhaṇā ca, mahārāja, saddhā, sampakkhandanalakkhaṇā cā”ti. “Kathaṁ, bhante, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti? “Saddhā kho, mahārāja, uppajjamānā nīvaraṇe vikkhambheti, vinīvaraṇaṁ cittaṁ hoti acchaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ. Evaṁ kho, mahārāja, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti.
“bhante nāgasena, kiṁlakkhaṇā saddhā”ti?
“Sampasādanalakkhaṇā ca, mahārāja, saddhā, sampakkhandanalakkhaṇā cā”ti.
“Kathaṁ, bhante, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti?
“Saddhā kho, mahārāja, uppajjamānā nīvaraṇe vikkhambheti, vinīvaraṇaṁ cittaṁ hoti acchaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ.
Evaṁ kho, mahārāja, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti.
Rājā āha—“bhante nāgasena, kiṁlakkhaṇā saddhā”ti? “Sampasādanalakkhaṇā ca, mahārāja, saddhā, sampakkhandanalakkhaṇā cā”ti. “Kathaṁ, bhante, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti? “Saddhā kho, mahārāja, uppajjamānā nīvaraṇe vikkhambheti, vinīvaraṇaṁ cittaṁ hoti acchaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ. Evaṁ kho, mahārāja, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti.
“Opammaṁ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, rājā cakkavattī caturaṅginiyā senāya saddhiṁ addhānamaggappaṭipanno parittaṁ udakaṁ tareyya, taṁ udakaṁ hatthīhi ca assehi ca rathehi ca pattīhi ca khubhitaṁ bhaveyya āvilaṁ luḷitaṁ kalalībhūtaṁ. Uttiṇṇo ca rājā cakkavattī manusse āṇāpeyya ‘pānīyaṁ, bhaṇe, āharatha, pivissāmī’ti, rañño ca udakappasādako maṇi bhaveyya. ‘Evaṁ, devā’ti kho te manussā rañño cakkavattissa paṭissutvā taṁ udakappasādakaṁ maṇiṁ udake pakkhipeyyuṁ, tasmiṁ udake pakkhittamatte saṅkhasevālapaṇakaṁ vigaccheyya, kaddamo ca sannisīdeyya, acchaṁ bhaveyya udakaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ. Tato rañño cakkavattissa pānīyaṁ upanāmeyyuṁ ‘pivatu, deva, pānīyan’ti.
“Yathā, mahārāja, rājā cakkavattī caturaṅginiyā senāya saddhiṁ addhānamaggappaṭipanno parittaṁ udakaṁ tareyya, taṁ udakaṁ hatthīhi ca assehi ca rathehi ca pattīhi ca khubhitaṁ bhaveyya āvilaṁ luḷitaṁ kalalībhūtaṁ.
Uttiṇṇo ca rājā cakkavattī manusse āṇāpeyya ‘pānīyaṁ, bhaṇe, āharatha, pivissāmī’ti, rañño ca udakappasādako maṇi bhaveyya.
‘Evaṁ, devā’ti kho te manussā rañño cakkavattissa paṭissutvā taṁ udakappasādakaṁ maṇiṁ udake pakkhipeyyuṁ, tasmiṁ udake pakkhittamatte saṅkhasevālapaṇakaṁ vigaccheyya, kaddamo ca sannisīdeyya, acchaṁ bhaveyya udakaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ.
Tato rañño cakkavattissa pānīyaṁ upanāmeyyuṁ ‘pivatu, deva, pānīyan’ti.
“Opammaṁ karohī”ti. “Yathā, mahārāja, rājā cakkavattī caturaṅginiyā senāya saddhiṁ addhānamaggappaṭipanno parittaṁ udakaṁ tareyya, taṁ udakaṁ hatthīhi ca assehi ca rathehi ca pattīhi ca khubhitaṁ bhaveyya āvilaṁ luḷitaṁ kalalībhūtaṁ. Uttiṇṇo ca rājā cakkavattī manusse āṇāpeyya ‘pānīyaṁ, bhaṇe, āharatha, pivissāmī’ti, rañño ca udakappasādako maṇi bhaveyya. ‘Evaṁ, devā’ti kho te manussā rañño cakkavattissa paṭissutvā taṁ udakappasādakaṁ maṇiṁ udake pakkhipeyyuṁ, tasmiṁ udake pakkhittamatte saṅkhasevālapaṇakaṁ vigaccheyya, kaddamo ca sannisīdeyya, acchaṁ bhaveyya udakaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ. Tato rañño cakkavattissa pānīyaṁ upanāmeyyuṁ ‘pivatu, deva, pānīyan’ti.
Yathā, mahārāja, udakaṁ, evaṁ cittaṁ daṭṭhabbaṁ, yathā te manussā, evaṁ yogāvacaro daṭṭhabbo, yathā saṅkhasevālapaṇakaṁ kaddamo ca, evaṁ kilesā daṭṭhabbā. Yathā udakappasādako maṇi, evaṁ saddhā daṭṭhabbā, yathā udakappasādake maṇimhi udake pakkhittamatte saṅkhasevālapaṇakaṁ vigaccheyya, kaddamo ca sannisīdeyya, acchaṁ bhaveyya udakaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ; evameva kho, mahārāja, saddhā uppajjamānā nīvaraṇe vikkhambheti, vinīvaraṇaṁ cittaṁ hoti acchaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ. Evaṁ kho, mahārāja, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti.
Yathā, mahārāja, udakaṁ, evaṁ cittaṁ daṭṭhabbaṁ, yathā te manussā, evaṁ yogāvacaro daṭṭhabbo, yathā saṅkhasevālapaṇakaṁ kaddamo ca, evaṁ kilesā daṭṭhabbā.
Yathā udakappasādako maṇi, evaṁ saddhā daṭṭhabbā, yathā udakappasādake maṇimhi udake pakkhittamatte saṅkhasevālapaṇakaṁ vigaccheyya, kaddamo ca sannisīdeyya, acchaṁ bhaveyya udakaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ;
evameva kho, mahārāja, saddhā uppajjamānā nīvaraṇe vikkhambheti, vinīvaraṇaṁ cittaṁ hoti acchaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ.
Evaṁ kho, mahārāja, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti.
Yathā, mahārāja, udakaṁ, evaṁ cittaṁ daṭṭhabbaṁ, yathā te manussā, evaṁ yogāvacaro daṭṭhabbo, yathā saṅkhasevālapaṇakaṁ kaddamo ca, evaṁ kilesā daṭṭhabbā. Yathā udakappasādako maṇi, evaṁ saddhā daṭṭhabbā, yathā udakappasādake maṇimhi udake pakkhittamatte saṅkhasevālapaṇakaṁ vigaccheyya, kaddamo ca sannisīdeyya, acchaṁ bhaveyya udakaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ; evameva kho, mahārāja, saddhā uppajjamānā nīvaraṇe vikkhambheti, vinīvaraṇaṁ cittaṁ hoti acchaṁ vippasannaṁ anāvilaṁ. Evaṁ kho, mahārāja, sampasādanalakkhaṇā saddhā”ti.
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti. *Kallosi, bhante nāgasenā → ayaṁ pāṭho maku potthake natthi
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti. *Kallosi, bhante nāgasenā → ayaṁ pāṭho maku potthake natthi
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti. *Kallosi, bhante nāgasenā → ayaṁ pāṭho maku potthake natthi
Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañho dasamo. *Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañho dasamo → ayaṁ pāṭho maku potthake natthi
Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañho dasamo. *Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañho dasamo → ayaṁ pāṭho maku potthake natthi
Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañho dasamo. *Sampasādanalakkhaṇasaddhāpañho dasamo → ayaṁ pāṭho maku potthake natthi