PTS cs 8 ‘Venerable Nāgasena, those three qualities of the cakravāka bird you say he ought to take, which are they?’
‘Just, O king, as the cakravāka bird never forsakes his mate even to the close of his life; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, never, even PTS vp En 341 to the close of his life, give up the habit of thought. This, O king, is the first quality of the cakravāka bird he ought to have.
PTS cs 9 ‘And again, O king, as the cakravāka bird feeds on the Sevāla and Paṇaka (water-plants so called), and derives satisfaction therefrom, and being so satisfied, neither his strength nor his beauty grows less; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, find satisfaction in whatever he receives. And if he does so find satisfaction, O king, then does he decrease neither in power of meditation, nor in wisdom, nor in emancipation, nor in the insight that arises from the consciousness of emancipation, nor in any kind of goodness. PTS vp Pali 402 This, O king, is the second quality of the cakravāka bird he ought to have.
PTS cs 10 ‘And again, O king, as the cakravāka bird does no harm to living things; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, laying aside the cudgel, laying aside the sword, be full of modesty and pity, compassionate and kind to all creatures that have life. This, O king, is the third quality of the cakravāka bird he ought to have. For it was said, O king, by the Blessed One, the god over all gods, in the cakravāka Jātaka:
“The man who kills not, nor destroys,
Oppresses not, nor causes other men
To take from men that which is rightly theirs —- PTS vp En 342
And this from kindness to all things that live—
No wrath with any man disturbs his peace.”’
“Bhante nāgasena, ‘cakkavākassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānīti”? “Yathā, mahārāja, cakkavāko yāva jīvitapariyādānā dutiyikaṁ na vijahati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yāva jīvitapariyādānā yoniso manasikāro na vijahitabbo. Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
“Bhante nāgasena, ‘cakkavākassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānīti”?
“Yathā, mahārāja, cakkavāko yāva jīvitapariyādānā dutiyikaṁ na vijahati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yāva jīvitapariyādānā yoniso manasikāro na vijahitabbo.
Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
“Bhante nāgasena, ‘cakkavākassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānīti”? “Yathā, mahārāja, cakkavāko yāva jīvitapariyādānā dutiyikaṁ na vijahati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yāva jīvitapariyādānā yoniso manasikāro na vijahitabbo. Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, cakkavāko sevālapaṇakabhakkho, tena ca santuṭṭhiṁ āpajjati, tāya ca santuṭṭhiyā balena ca vaṇṇena ca na parihāyati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yathālābhasantoso karaṇīyo, yathālābhasantuṭṭho kho, mahārāja, yogī yogāvacaro na parihāyati sīlena, na parihāyati samādhinā, na parihāyati paññāya, na parihāyati vimuttiyā, na parihāyati vimuttiñāṇadassanena, na parihāyati sabbehi kusalehi dhammehi. Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, cakkavāko sevālapaṇakabhakkho, tena ca santuṭṭhiṁ āpajjati, tāya ca santuṭṭhiyā balena ca vaṇṇena ca na parihāyati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yathālābhasantoso karaṇīyo, yathālābhasantuṭṭho kho, mahārāja, yogī yogāvacaro na parihāyati sīlena, na parihāyati samādhinā, na parihāyati paññāya, na parihāyati vimuttiyā, na parihāyati vimuttiñāṇadassanena, na parihāyati sabbehi kusalehi dhammehi.
Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, cakkavāko sevālapaṇakabhakkho, tena ca santuṭṭhiṁ āpajjati, tāya ca santuṭṭhiyā balena ca vaṇṇena ca na parihāyati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yathālābhasantoso karaṇīyo, yathālābhasantuṭṭho kho, mahārāja, yogī yogāvacaro na parihāyati sīlena, na parihāyati samādhinā, na parihāyati paññāya, na parihāyati vimuttiyā, na parihāyati vimuttiñāṇadassanena, na parihāyati sabbehi kusalehi dhammehi. Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, cakkavāko pāṇe na viheṭhayati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nihitadaṇḍena nihitasatthena lajjinā dayāpannena sabbapāṇabhūtahitānukampinā bhavitabbaṁ. Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ. Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā devātidevena cakkavākajātake—
Puna caparaṁ, mahārāja, cakkavāko pāṇe na viheṭhayati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nihitadaṇḍena nihitasatthena lajjinā dayāpannena sabbapāṇabhūtahitānukampinā bhavitabbaṁ.
Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā devātidevena cakkavākajātake—
Puna caparaṁ, mahārāja, cakkavāko pāṇe na viheṭhayati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nihitadaṇḍena nihitasatthena lajjinā dayāpannena sabbapāṇabhūtahitānukampinā bhavitabbaṁ. Idaṁ, mahārāja, cakkavākassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ. Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā devātidevena cakkavākajātake—
‘Yo na hanti na ghāteti, na jināti na jāpaye; Mettaṁso sabbabhūtesu,*Mettaṁso → ahiṁsā (bj, pts-vp-pli1); metto so (maku)veraṁ tassa na kenacī’”ti.
Mettaṁso sabbabhūtesu,*Mettaṁso → ahiṁsā (bj, pts-vp-pli1); metto so (maku)
veraṁ tassa na kenacī’”ti.
‘Yo na hanti na ghāteti, na jināti na jāpaye; Mettaṁso sabbabhūtesu,*Mettaṁso → ahiṁsā (bj, pts-vp-pli1); metto so (maku)veraṁ tassa na kenacī’”ti.
Cakkavākaṅgapañho dutiyo.
Cakkavākaṅgapañho dutiyo.
Cakkavākaṅgapañho dutiyo.