KARUNAPURA SUTTA PIṬAKA
KARUNAPURA Biblioteca de suttas

Colección de Suttas

Selecciona un sutta o una sección

La ficha activa reflejará aquí el sutta, sección o mapa seleccionado.

Diagnóstico
Esperando inicialización…
Preparando biblioteca…
Cargando árbol…
Mapa
Discursos Conectados
12. El capítulo sobre un expositor del Dhamma

Discurso sobre el virtuoso

Saṁyutta Nikāya
12. Dhammakathikavagga
Sīlavantasutta
Discursos Conectados
12. El capítulo sobre un expositor del Dhamma
Discurso sobre el virtuoso
Saṁyutta Nikāya
12. Dhammakathikavagga
Sīlavantasutta

Mahākoṭṭhita pregunta en qué debe enfocarse un bhikkhu ético, y Sāriputta responde que si se enfoca en los agregados como impermanentes, etc., puede convertirse en alguien que ha entrado en la corriente. Alguien que ha entrado en la corriente, contemplando de la misma manera, puede convertirse en quien no retorna, en quien retorna una vez y en un ser perfeccionado.

Ruta suttaSN 22.122
← Suttas
Versiones de traducción
Vista:
Datos de publicación
Versión
ES · Anton P. Baron
Título de la publicación
Discursos Conectados
Traductor
Anton P. Baron
Título raíz
Saṁyuttanikāya
Idioma de traducción
Español
Idioma raíz
Pali
Sobre la traducción
Traducción y edición de Anton P. Baron, publicada por Bosque Theravada.
Edición
2008 · Bosque Theravada · website
Fuente
Bosque Theravada
Licencia
Términos de uso de Bosque Theravada Distribución gratuita con condiciones — Se permite copiar, reformatear, reimprimir, volver a publicar y redistribuir gratuitamente, indicando la fuente, identificando los derivados e incluyendo íntegramente estos términos. Por lo demás, todos los derechos reservados.

En una ocasión, el Venerable Sariputta y el Venerable Mahakotthita estaban morando en Baranasi en el Parque de los Venados en Isipatana. Entonces, al atardecer el Venerable Mahakotthita emergió de la reclusiónvivekaReclusión, retiro, separación o apartamiento. En la fórmula del primer jhāna, viveka indica la separación de los placeres sensuales y de los estados mentales no saludables; no se refiere solo al hecho físico de estar solo, sino también a la reclusión interior respecto a los estímulos sensoriales y los obstáculos mentales (nīvaraṇa). En la fórmula se expresa como “gozo y dicha nacidos de la reclusión”.Ver en el glosario, se acercó al Venerable Sariputta, intercambió con él cordiales saludos y le dijo: “Amigo Sariputta, ¿de cuáles debería ocuparse cuidadosamente un monje virtuoso?”.

“Amigo Kotthita, el monje virtuoso debería ocuparse cuidadosamente de los cinco cúmulos de apego como impermanencia, insatisfaccióndukkhaEn sentido doctrinal, dukkha designa la condición insatisfactoria de la experiencia condicionada: lo que surge, cambia y no puede sostenerse como fuente estable de satisfacción. En la Primera Noble Verdad incluye nacimiento, envejecimiento, enfermedad, muerte, separación de lo querido, encuentro con lo no querido, no obtener lo que se desea y, en síntesis, los cinco agregados sujetos al aferramiento.Ver en el glosario, dolencia, tumor, dardo, miseria, aflicciónkilesaImpureza de la mente: estado mental no saludable que oscurece la comprensión, perturba la conducta y se manifiesta en formas como codicia, aversión, confusión, ira, rencor, hipocresía, arrogancia, envidia, mezquindad, deshonestidad, jactancia, obstinación, violencia, orgullo, presunción, intoxicación y complacencia. En sentido doctrinal amplio, las impurezas se enraízan en lobha (codicia), dosa (aversión) y moha (confusión). A diferencia de āsava, que designa contaminantes profundos que sostienen el ciclo de muerte y renacimiento, kilesa funciona como término general para las impurezas o estados mentales no saludables que manchan la mente.Ver en el glosario, cosa extraña, desintegración, vacío y no-yo. Y ¿cuáles son estos cinco? El cúmulo del apego de la forma, el cúmulo del apego de la sensaciónvedanāTonalidad de la experiencia nacida del contacto (phassa). Hay tres tipos: agradable, desagradable o ni agradable ni desagradable. Como uno de los cinco khandhas, vedanā designa el modo en que una experiencia se siente en términos de placer, dolor o neutralidad, sin ser todavía emoción elaborada. Ver khandha y phassa.Ver en el glosario, el cúmulo del apego de la percepciónsaññāPercepción; reconocimiento; interpretación. Ver khandha.Ver en el glosario, el cúmulo del apego de las formacionessaṅkhāraCondición, fenómeno condicionado, elección, intención, causa: las fuerzas y factores que configuran las cosas (físicas o mentales), el proceso de configuración, y las cosas configuradas resultantes. Saṅkhāra puede referirse a cualquier cosa formada o creada por condiciones, o, más específicamente (como uno de los cinco khandhas), a las formaciones de pensamiento dentro de la mente.Ver en el glosario mentales y el cúmulo del apego de la conciencia. El monje virtuoso debería ocuparse cuidadosamente de estos cinco cúmulos de apego como impermanencia… y no-yo. Cuando el monje virtuoso, amigo, se ocupa cuidadosamente de estos cinco cúmulos de apego, es posible que realice el fruto de la entrada-en-la-corriente.”

“Pero, amigo Sariputta, ¿de cuáles debería ocuparse cuidadosamente un monje que es el-que-entra-en-la-corriente?”.

“Amigo Kotthita, el monje que es el-que-entra-en-la-corriente debería ocuparse cuidadosamente de los cinco cúmulos de apego como impermanencia… y no-yo. Cuando el monje que es el-que-entra-en-la-corriente, amigo, se ocupa cuidadosamente de estos cinco cúmulos de apego, es posible que realice el fruto del que-una-vez-retorna.”

“Pero, amigo Sariputta, ¿de cuáles debería ocuparse cuidadosamente un monje que es el-que-una-vez-retorna?”.

“Amigo Kotthita, el monje que es el-que-una-vez-retorna debería ocuparse cuidadosamente de los cinco cúmulos de apego como impermanencia… y no-yo. Cuando el monje que es el-que-una-vez-retorna, amigo, se ocupa cuidadosamente de estos cinco cúmulos de apego, es posible que realice el fruto del que-no-retorna.”

“Pero, amigo Sariputta, ¿de cuáles debería ocuparse cuidadosamente un monje que es el-que-no-retorna?”.

“Amigo Kotthita, el monje que es el-que-no-retorna debería ocuparse cuidadosamente de los cinco cúmulos de apego como impermanencia… y no-yo. Cuando el monje que es el-que-no-retorna, amigo, se ocupa cuidadosamente de estos cinco cúmulos de apego, es posible que realice el fruto del arahantado.”

“Pero, amigo Sariputta, ¿de cuáles debería ocuparse cuidadosamente un monje que es un ArahantarahantUn «digno» o «perfeccionado»; una persona cuya mente está libre de impurezas (ver kilesa), que ha abandonado las diez cadenas que atan la mente al ciclo de renacimientos (ver saṁyojana), cuyo corazón está libre de contaminantes (ver āsava), y que por tanto no está destinado a un renacimiento ulterior. Un título para el Buddha y el nivel más alto de sus nobles discípulos. Aquel que ha alcanzado Nibbāna.Ver en el glosario?”.

“Amigo Kotthita, el monje que es un Arahant debería ocuparse cuidadosamente de los cinco cúmulos de apego como impermanencia, insatisfacción, dolencia, tumor, dardo, miseria, aflicción, cosa extraña, desintegración, vacío y no-yo. Para el Arahant, amigo, no hay nada más por hacer ni repeticiones que ya no han sido hechas. Sin embargo, cuando estas cosas son desarrolladas y cultivadas conducen a una morada placentera aquí y ahora, y a la atención consciente y clara comprensiónsampajaññaClara comprensión, presencia mental o conciencia situacional. En la práctica, sampajañña acompaña a sati y permite saber qué se está haciendo, con qué propósito y si la acción es adecuada. Ver sati.Ver en el glosario”.

Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.*mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj, sya-all, km, pts1ed) Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami …pe… etadavoca:

Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.*mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj, sya-all, km, pts1ed)
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami …pe… etadavoca:

Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.*mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj, sya-all, km, pts1ed)Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami …pe… etadavoca:

“sīlavatāvuso, sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbā”ti?

“sīlavatāvuso, sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbā”ti?

“sīlavatāvuso, sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbā”ti?

“Sīlavatāvuso, koṭṭhika, bhikkhunā pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Katame pañca? Seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Sīlavatāvuso, koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sīlavā bhikkhubhikkhuUn hombre que ha renunciado a la vida de hogar para vivir una vida de virtud elevada (ver sīla) de acuerdo con el Vinaya en general, y las reglas del Pātimokkha en particular. La raíz de la palabra significa «mendicante», es decir, uno que vive de limosnas. Como el masculino se usa como género por defecto en pali, el término bhikkhu a menudo incluye también a las monjas, por lo que «mendicante» puede usarse como traducción de género neutro. Ver saṅgha, parisā, upasampadā.Ver en el glosario ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto sotāpattiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Sīlavatāvuso, koṭṭhika, bhikkhunā pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā.
Katame pañca?
Seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.
Sīlavatāvuso, koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā.
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sīlavā bhikkhubhikkhuUn hombre que ha renunciado a la vida de hogar para vivir una vida de virtud elevada (ver sīla) de acuerdo con el Vinaya en general, y las reglas del Pātimokkha en particular. La raíz de la palabra significa «mendicante», es decir, uno que vive de limosnas. Como el masculino se usa como género por defecto en pali, el término bhikkhu a menudo incluye también a las monjas, por lo que «mendicante» puede usarse como traducción de género neutro. Ver saṅgha, parisā, upasampadā.Ver en el glosario ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto sotāpattiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Sīlavatāvuso, koṭṭhika, bhikkhunā pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Katame pañca? Seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Sīlavatāvuso, koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sīlavā bhikkhubhikkhuUn hombre que ha renunciado a la vida de hogar para vivir una vida de virtud elevada (ver sīla) de acuerdo con el Vinaya en general, y las reglas del Pātimokkha en particular. La raíz de la palabra significa «mendicante», es decir, uno que vive de limosnas. Como el masculino se usa como género por defecto en pali, el término bhikkhu a menudo incluye también a las monjas, por lo que «mendicante» puede usarse como traducción de género neutro. Ver saṅgha, parisā, upasampadā.Ver en el glosario ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto sotāpattiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Sotāpannena panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Sotāpannena panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Sotāpannena panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Sotāpannenapi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sotāpanno bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto sakadāgāmiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Sotāpannenapi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā.
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sotāpanno bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto sakadāgāmiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Sotāpannenapi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sotāpanno bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto sakadāgāmiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Sakadāgāminā panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Sakadāgāminā panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Sakadāgāminā panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Sakadāgāmināpi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sakadāgāmīsakadāgāmīUna persona que ha abandonado las tres primeras cadenas que atan la mente al ciclo de renacimientos (ver saṁyojana), ha debilitado las cadenas de pasión sensual y aversión, y que tras la muerte está destinado a renacer en este mundo solo una vez más.Ver en el glosario bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto anāgāmiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Sakadāgāmināpi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā.
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sakadāgāmīsakadāgāmīUna persona que ha abandonado las tres primeras cadenas que atan la mente al ciclo de renacimientos (ver saṁyojana), ha debilitado las cadenas de pasión sensual y aversión, y que tras la muerte está destinado a renacer en este mundo solo una vez más.Ver en el glosario bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto anāgāmiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Sakadāgāmināpi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ sakadāgāmīsakadāgāmīUna persona que ha abandonado las tres primeras cadenas que atan la mente al ciclo de renacimientos (ver saṁyojana), ha debilitado las cadenas de pasión sensual y aversión, y que tras la muerte está destinado a renacer en este mundo solo una vez más.Ver en el glosario bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto anāgāmiphalaṁ sacchikareyyā”ti.

“Anāgāminā panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Anāgāminā panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Anāgāminā panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Anāgāmināpi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ anāgāmīanāgāmīUna persona que ha abandonado las cinco cadenas inferiores que atan la mente al ciclo de renacimientos (ver saṁyojana), y que tras la muerte aparecerá en uno de los mundos de Brahmā llamados las Moradas Puras, donde alcanzará nibbāna, sin retornar jamás a este mundo. Este es el tercero de los cuatro niveles de despertar.Ver en el glosario bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto arahattaṁ sacchikareyyā”ti.

“Anāgāmināpi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā.
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ anāgāmīanāgāmīUna persona que ha abandonado las cinco cadenas inferiores que atan la mente al ciclo de renacimientos (ver saṁyojana), y que tras la muerte aparecerá en uno de los mundos de Brahmā llamados las Moradas Puras, donde alcanzará nibbāna, sin retornar jamás a este mundo. Este es el tercero de los cuatro niveles de despertar.Ver en el glosario bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto arahattaṁ sacchikareyyā”ti.

“Anāgāmināpi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato …pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, āvuso, vijjati yaṁ anāgāmīanāgāmīUna persona que ha abandonado las cinco cadenas inferiores que atan la mente al ciclo de renacimientos (ver saṁyojana), y que tras la muerte aparecerá en uno de los mundos de Brahmā llamados las Moradas Puras, donde alcanzará nibbāna, sin retornar jamás a este mundo. Este es el tercero de los cuatro niveles de despertar.Ver en el glosario bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato …pe… anattato yoniso manasi karonto arahattaṁ sacchikareyyā”ti.

“Arahatā panāvuso sāriputta, katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Arahatā panāvuso sāriputta, katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Arahatā panāvuso sāriputta, katame dhammā yoniso manasi kātabbā”ti?

“Arahatāpi kho, āvuso koṭṭhika, ime pañcupādānakkhandhe aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Natthi, khvāvuso, arahato uttari karaṇīyaṁ katassa vā paticayo; api ca ime dhammā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattanti satisampajaññāya cā”ti.

“Arahatāpi kho, āvuso koṭṭhika, ime pañcupādānakkhandhe aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā.
Natthi, khvāvuso, arahato uttari karaṇīyaṁ katassa vā paticayo;
api ca ime dhammā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattanti satisampajaññāya cā”ti.

“Arahatāpi kho, āvuso koṭṭhika, ime pañcupādānakkhandhe aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Natthi, khvāvuso, arahato uttari karaṇīyaṁ katassa vā paticayo; api ca ime dhammā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattanti satisampajaññāya cā”ti.

Dasamaṁ.

Dasamaṁ.

Dasamaṁ.

AnteriorCosas que alimentan el aferramientoSN 22.121·UpādāniyasuttaLos agregados son las cosas a las que se puede aferrar; la avidez es el aferramiento.SiguienteEruditoSN 22.123·SutavantasuttaMahākoṭṭhita pregunta en qué debe enfocarse un bhikkhu instruido, y Sāriputta responde que si se enfoca en los agregados como impermanentes, etc., pue…

Texto original en pali: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500.

Datos pali, segmentación, variantes y metadatos: importados desde SuttaCentral.

Traducción al español: Anton P. Baron.

Gestionar consentimiento

🍪 En KarunaPura usamos cookies para ofrecerte una experiencia más consciente y respetuosa.

Funcionales Siempre activo
Estas cookies son esenciales para el funcionamiento básico de la web y no se pueden desactivar.
Permiten recordar tus ajustes y preferencias para que tu experiencia sea más fluida.
El almacenamiento o acceso técnico es necesario para la finalidad legítima de almacenar preferencias no solicitadas por el abonado o usuario.
Estadísticas
El almacenamiento o acceso técnico que es utilizado exclusivamente con fines estadísticos. Nos ayudan a entender cómo se usa el sitio de forma anónima, para seguir mejorando.
Marketing
Se utilizan para ofrecer contenido personalizado y relevante según tu comportamiento de navegación.
  • Administrar opciones
  • Gestionar los servicios
  • Gestionar {vendor_count} proveedores
  • Leer más sobre estos propósitos
Ver preferencias
  • {title}
  • {title}
  • {title}