1. Samatha—Serenidad
{377} “Monjes, voy a enseñaros acerca de lo incondicionado y el camino que conduce a lo incondicionado. Prestad atención, que voy a hablar.
“¿Y qué es, monjes, lo incondicionado? La destrucción de la avidez, la destrucción del odio y la destrucción de la falsa ilusión: esto es, monjes, lo que se llama ‘incondicionado’.
“¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? La serenidad: esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado’.
“Así, monjes, os he enseñando acerca de lo incondicionado y el camino que conduce a lo incondicionado. Éstas son nuestras instrucciones a vosotros.”
2. Vipassana—Conocimiento perspicaz
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? El conocimiento perspicaz: esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
3. Vitakkasamadhi—Concentración con el pensamiento
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? La concentración con el pensamiento aplicado y el pensamiento dirigido: esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? La concentración sin el pensamiento aplicado y sólo con el pensamiento sostenido: esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? La concentración sin el pensamiento aplicado y sin el pensamiento sostenido: esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
4. Sunnatasamadhi—Concentración con la vacuidad
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? La concentración vacua: esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? La concentración sin signo: esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? La concentración no direccionada: esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
5. Satipatthana—Establecimientos de la atención consciente
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje mora contemplando el cuerpo en el cuerpo -ardiente, comprendiendo claramente y atentamente consciente- dejando atrás los deseos y las aversiones concernientes al mundo. Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje mora contemplando las sensaciones en las sensaciones -ardiente, comprendiendo claramente y atentamente consciente- dejando atrás los deseos y las aversiones concernientes al mundo. Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje mora contemplando la mente en la mente -ardiente, comprendiendo claramente y atentamente consciente- dejando atrás los deseos y las aversiones concernientes al mundo. Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje mora contemplando los fenómenos en los fenómenos -ardiente, comprendiendo claramente y atentamente consciente- dejando atrás los deseos y las aversiones concernientes al mundo. Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
6. Sammappadhana—Rectos esfuerzos
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje genera el deseo de que no surjan los malos y perjudiciales estados mentales que aún no han surgido; hace el esfuerzo, pone la energía, aplica su mente y su fortaleza: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje genera el deseo de abandonar los malos y perjudiciales estados mentales que ya han surgido; hace el esfuerzo, pone la energía, aplica su mente y su fortaleza: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje genera el deseo de que surjan los saludables estados mentales que aún no han surgido; hace el esfuerzo, pone la energía, aplica su mente y su fortaleza: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje genera el deseo de que permanezcan los saludables estados mentales que ya han surgido, que los mismos no decaigan sino que incrementen, se expandan, lleguen a su máximo desarrollo y cumplimiento; hace el esfuerzo, pone la energía, aplica su mente y su fortaleza: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
7. Iddhipada—Bases del poder espiritual
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla la base del poder espiritual dotada de la concentración debido al deseo y la formación volitiva del esfuerzo: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla la base del poder espiritual dotada de la concentración debido a la energía y la formación volitiva del esfuerzo: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla la base del poder espiritual dotada de la concentración debido a la mente y la formación volitiva del esfuerzo: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla la base del poder espiritual dotada de la concentración debido a la investigación y la formación volitiva del esfuerzo: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
8. Indriya—Facultades espirituales
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla la facultad de la fe, la cual [se desarrolla] sobre la base de la reclusión, desapasionamiento y el ceso, y madura en la liberación: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla la facultad de la energía… la facultad de la atención consciente… la facultad de la concentración… la facultad de la sabiduría, la cual [se desarrolla] sobre la base de la reclusión, desapasionamiento y el ceso, y madura en la liberación: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
9. Bala—Poderes
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla el poder de la fe, la cual [se desarrolla] sobre la base de la reclusión, desapasionamiento y el ceso, y madura en la liberación: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla el poder de la energía… el poder de la atención consciente… el poder de la concentración… el poder de la sabiduría, la cual [se desarrolla] sobre la base de la reclusión, desapasionamiento y el ceso, y madura en la liberación: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
10. Bojjhanga—Factores del despertar
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla el factor del despertar de la atención consciente, el cual [se desarrolla] sobre la base de la reclusión, desapasionamiento y el ceso, y madura en la liberación: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla el factor del despertar de la investigación de las cualidades… factor del despertar de la energía… el factor del despertar del arrobamiento… el factor del despertar de la tranquilidad… el factor del despertar de la concentración… el factor del despertar de la ecuanimidad, el cual [se desarrolla] sobre la base de la reclusión, desapasionamiento y el ceso, y madura en la liberación: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
11. Magganga—Sendero
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla el correcto punto de vista, el cual [se desarrolla] sobre la base de la reclusión, desapasionamiento y el ceso, y madura en la liberación: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado…’.
… “¿Y cuál es, monjes, el camino que conduce a lo incondicionado? He aquí, monjes, el monje desarrolla la correcta intención… la correcta forma de hablar… la correcta acción… la correcta forma de vida… el correcto esfuerzo… la correcta atención consciente… la correcta concentración, la cual [se desarrolla] sobre la base de la reclusión, desapasionamiento y el ceso, y madura en la liberación: Esto es, monjes, lo que se llama ‘el camino que conduce a lo incondicionado’.
“Así es, monjes, cómo os he enseñado acerca de lo incondicionado y el camino que conduce a lo incondicionado. Monjes, cualquier cosa que debería hacer un maestro compasivo por causa de su compasión hacia sus discípulos, deseoso de su bienestar, yo lo he hecho por vosotros. Ahí están los lugares al pie de los árboles y allá las chozas vacías. Meditad, monjes, no seáis negligentes. Que no tengáis que arrepentiros más tarde. En esto consiste nuestra instrucción a vosotros.
“Asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ. Taṁ suṇātha.
“Asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ.
“Asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ. Taṁ suṇātha.
Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ? Yo, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo—idaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhataṁ.
Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ?
Yo, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo—
idaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhataṁ.
Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ? Yo, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo—idaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhataṁ.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Samatho. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Samatho. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo.
Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ, desito asaṅkhatagāmimaggo.
Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ, desito asaṅkhatagāmimaggo.
Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ, desito asaṅkhatagāmimaggo.
Yaṁ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā. Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanīti.
Yaṁ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā.
Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanīti.
Yaṁ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā. Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanīti.
Asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ. Taṁ suṇātha.
Asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ.
Asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ. Taṁ suṇātha.
Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ? Yo, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo—idaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhataṁ.
Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ?
Yo, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo—
idaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhataṁ.
Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ? Yo, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo—idaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhataṁ.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Vipassanā. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo. Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ …pe… ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanīti.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo.
Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ …pe…
ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanīti.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Vipassanā. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo. Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ …pe… ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanīti.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Savitakko savicāro samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Avitakko vicāramatto samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Avitakko avicāro samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Savitakko savicāro samādhi.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Avitakko vicāramatto samādhi.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Avitakko avicāro samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Savitakko savicāro samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Avitakko vicāramatto samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Avitakko avicāro samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Suññato samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Animitto samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Appaṇihito samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Appaṇihito samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Suññato samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Animitto samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Appaṇihito samādhi. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu citte cittānupassī viharati …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu citte cittānupassī viharati …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu citte cittānupassī viharati …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vīmaṁsasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu vīmaṁsasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vīmaṁsasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu satindriyaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhindriyaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu paññindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu satindriyaṁ bhāveti …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhindriyaṁ bhāveti …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paññindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu satindriyaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhindriyaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu paññindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhābalaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyabalaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu satibalaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhibalaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu paññābalaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhābalaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyabalaṁ bhāveti …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu satibalaṁ bhāveti …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhibalaṁ bhāveti …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paññābalaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhābalaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu vīriyabalaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu satibalaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhibalaṁ bhāveti …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu paññābalaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe…
ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ …pe… ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe… upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe….
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammāsaṅkappaṁ bhāveti …pe… sammāvācaṁ bhāveti …pe… sammākammantaṁ bhāveti …pe… sammāājīvaṁ bhāveti …pe… sammāvāyāmaṁ bhāveti …pe… sammāsatiṁ bhāveti …pe… asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ. Taṁ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ …pe…? Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe…
katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammāsaṅkappaṁ bhāveti …pe…
sammākammantaṁ bhāveti …pe…
sammāvāyāmaṁ bhāveti …pe…
asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ.
Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ …pe…?
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo?
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo …pe… katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammāsaṅkappaṁ bhāveti …pe… sammāvācaṁ bhāveti …pe… sammākammantaṁ bhāveti …pe… sammāājīvaṁ bhāveti …pe… sammāvāyāmaṁ bhāveti …pe… sammāsatiṁ bhāveti …pe… asaṅkhatañca vo, bhikkhave, desessāmi asaṅkhatagāmiñca maggaṁ. Taṁ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, asaṅkhataṁ …pe…? Katamo ca, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, asaṅkhatagāmimaggo.
Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ, desito asaṅkhatagāmimaggo.
Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ, desito asaṅkhatagāmimaggo.
Iti kho, bhikkhave, desitaṁ vo mayā asaṅkhataṁ, desito asaṅkhatagāmimaggo.
Yaṁ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā. Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
Yaṁ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā.
Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
Yaṁ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā. Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.