“Monjes, poseyendo estas tres cualidades el fabricante de carros rápidamente alcanza grandes y abundantes riquezas. Y, ¿cuáles son esas tres? He aquí, monjes, el fabricante de carros tiene una vista aguda, es responsable y tiene benefactores.
“Y cómo, monjes, el fabricante de carros tiene una vista aguda? He aquí, monjes, el fabricante de carros sabe de un determinado artículo esto: ‘Si este artículo se comprase a este precio y se vendiese a precio tal, esto requeriría de tal capital y traería tanto beneficio’. Es de esta manera, monjes, que el fabricante de carros tiene una vista aguda.
“Y cómo, monjes, el fabricante de carros es responsable? He aquí, monjes, el fabricante de carros es hábil en comprar y vender bienes. Es de esta manera, monjes, que el fabricante de carros es responsable.
“Y de qué manera, monjes, el fabricante de carros tiene benefactores? He aquí, monjes, los ricos, importantes e influyentes hombres hogareños, e hijos de los hombres hogareños, tienen de él este concepto: ‘Este fabricante de carros tiene una vista aguda y es responsable; es capaz de mantener a su esposa e hijos, y nos devuelve el pago de tanto en tanto’. De esta manera, monjes, ellos depositan en él sus riquezas, diciendo: ‘Habiendo ganado riquezas con esto, amigo fabricante de carros, mantén a tu esposa e hijos, y devuélvenos la paga de tanto en tanto’. Es de esta manera, monjes, que el fabricante de carros tiene benefactores.
“Monjes, poseyendo estas tres cualidades el fabricante de carros rápidamente alcanza grandes y abundantes riquezas.
“De la misma manera, monjes, poseyendo estas tres cualidades el monje rápidamente alcanza grandes y abundantes estados mentales beneficiosos. Y, ¿cuáles son esas tres? He aquí, monjes, el monje tiene una vista aguda, es responsable y tiene benefactores.
“Y cómo, monjes, el monje tiene una vista aguda? He aquí, monjes, el monje comprende tal como realmente es: ‘Esta es la insatisfacción; este es el origen de la insatisfacción; este es el cese de la insatisfacción; y, este es el sendero que conduce al cese de la insatisfacción’. Es de esta manera, monjes, que el monje tiene una vista aguda.
“Y cómo, monjes, el monje es responsable? He aquí, monjes, el monje hace surgir la energía para abandonar los perjudiciales estados mentales y adquirir los estados mentales beneficiosos; es fuerte en eso y firme, se esfuerza y no desecha la obligación de cultivar los beneficiosos estados mentales. Es de esta manera, monjes, que el monje es responsable.
“Y de qué manera, monjes, el monje tiene benefactores? He aquí, monjes, de tanto en tanto el monje se acerca a aquellos monjes que son entendidos, herederos de la herencia, expertos en el Dhamma, expertos en la Disciplina, expertos en los delineamientos, y los indaga: ‘¿Cómo es esto, Venerable Señor? ¿Cuál es el significado de aquello?’. Y entonces, aquellos Venerables Señores desglosan para él lo que debe ser desglosado, aclaran lo que está oscuro y disipan su perplejidad acerca los numerosos puntos perplejos. Es de esta manera, monjes, que el monje tiene benefactores.
“Monjes, poseyendo estas tres cualidades, el monje rápidamente alcanza grandes y abundantes estados mentales beneficiosos”.
“Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti bhogesu. *mahattaṁ vepullattaṁ → mahantattaṁ vepullattaṁ (bj, sya-all); mahantattaṁ vā vepullattaṁ vā (pts1ed, mr)Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca.
“Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti bhogesu. *mahattaṁ vepullattaṁ → mahantattaṁ vepullattaṁ (bj, sya-all); mahantattaṁ vā vepullattaṁ vā (pts1ed, mr)
Idha, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca.
“Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti bhogesu. *mahattaṁ vepullattaṁ → mahantattaṁ vepullattaṁ (bj, sya-all); mahantattaṁ vā vepullattaṁ vā (pts1ed, mr)Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko paṇiyaṁ jānāti: ‘idaṁ paṇiyaṁ evaṁ kītaṁ, evaṁ vikkayamānaṁ, ettakaṁ mūlaṁ bhavissati, ettako udayo’ti. *vikkayamānaṁ → vikkīyamānaṁ (?) | udayo’ti → uddayoti (si)Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti?
Idha, bhikkhave, pāpaṇiko paṇiyaṁ jānāti:
‘idaṁ paṇiyaṁ evaṁ kītaṁ, evaṁ vikkayamānaṁ, ettakaṁ mūlaṁ bhavissati, ettako udayo’ti. *vikkayamānaṁ → vikkīyamānaṁ (?) | udayo’ti → uddayoti (si)
Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko paṇiyaṁ jānāti: ‘idaṁ paṇiyaṁ evaṁ kītaṁ, evaṁ vikkayamānaṁ, ettakaṁ mūlaṁ bhavissati, ettako udayo’ti. *vikkayamānaṁ → vikkīyamānaṁ (?) | udayo’ti → uddayoti (si)Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko kusalo hoti paṇiyaṁ ketuñca vikketuñca. Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti?
Idha, bhikkhave, pāpaṇiko kusalo hoti paṇiyaṁ ketuñca vikketuñca.
Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko kusalo hoti paṇiyaṁ ketuñca vikketuñca. Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇikaṁ ye te gahapatī vā gahapatiputtā vā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā te evaṁ jānanti: ‘ayaṁ kho bhavaṁ pāpaṇiko cakkhumā vidhuro ca paṭibalo puttadārañca posetuṁ, amhākañca kālena kālaṁ anuppadātun’ti. Te naṁ bhogehi nipatanti: ‘ito, samma pāpaṇika, bhoge karitvā puttadārañca posehi, amhākañca kālena kālaṁ anuppadehī’ti. *karitvā → haritvā (bj, sya-all, km)Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti?
Idha, bhikkhave, pāpaṇikaṁ ye te gahapatī vā gahapatiputtā vā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā te evaṁ jānanti:
‘ayaṁ kho bhavaṁ pāpaṇiko cakkhumā vidhuro ca paṭibalo puttadārañca posetuṁ, amhākañca kālena kālaṁ anuppadātun’ti.
Te naṁ bhogehi nipatanti:
‘ito, samma pāpaṇika, bhoge karitvā puttadārañca posehi, amhākañca kālena kālaṁ anuppadehī’ti. *karitvā → haritvā (bj, sya-all, km)
Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti.
Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇikaṁ ye te gahapatī vā gahapatiputtā vā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā te evaṁ jānanti: ‘ayaṁ kho bhavaṁ pāpaṇiko cakkhumā vidhuro ca paṭibalo puttadārañca posetuṁ, amhākañca kālena kālaṁ anuppadātun’ti. Te naṁ bhogehi nipatanti: ‘ito, samma pāpaṇika, bhoge karitvā puttadārañca posehi, amhākañca kālena kālaṁ anuppadehī’ti. *karitvā → haritvā (bj, sya-all, km)Evaṁ kho, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti.
Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti bhogesu.
Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti bhogesu.
Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti bhogesu.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti kusalesu dhammesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti kusalesu dhammesu.
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti kusalesu dhammesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti?
Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati: ‘idaṁ, bhante, kathaṁ, imassa ko attho’ti? Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṁ paṭivinodenti. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati:
‘idaṁ, bhante, kathaṁ, imassa ko attho’ti?
Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṁ paṭivinodenti.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati: ‘idaṁ, bhante, kathaṁ, imassa ko attho’ti? Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṁ paṭivinodenti. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti.
Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti kusalesu dhammesū”ti.
Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti kusalesu dhammesū”ti.
Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti kusalesu dhammesū”ti.
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
Rathakāravaggo dutiyo.
Rathakāravaggo dutiyo.
Ñāto sāraṇīyo bhikkhu, *Ñāto → ñātako (sya-all, km)cakkavattī sacetano; Apaṇṇakattā devo ca, duve pāpaṇikena cāti.
Ñāto sāraṇīyo bhikkhu, *Ñāto → ñātako (sya-all, km)
Ñāto sāraṇīyo bhikkhu, *Ñāto → ñātako (sya-all, km)cakkavattī sacetano; Apaṇṇakattā devo ca, duve pāpaṇikena cāti.