En una ocasión, el venerable Ananda estaba residiendo en Kosambi, en el monnasterio de Ghosita. Allí se dirigió a los monjes: “¡Amigos!”
“Sí, amigo”, respondieron los monjes.
El Venerable Ananda dijo: “Amigos, quienquiera -ya sea monje o monja- que declara el logro del estado de arahant en mi presencia, todos lo hacen mediante uno de estos cuatro caminos. ¿Qué cuatro?
“Se da el caso en el que un monje ha desarrollado la visión clara precedida por la tranquilidad. A medida que desarrolla la visión clara precedida por la tranquilidad, el camino nace. Sigue ese camino, lo desarrolla, lo continúa. A medida que sigue el camino, desarrollándolo y continuándolo, sus trabas son abandonadas, sus obsesiones destruidas.
“Entonces se da el caso en el que un monje ha desarrollado la tranquilidad precedida por la visión clara. A medida que desarrolla la tranquilidad precedida por la visión clara, el camino nace. Sigue ese camino, lo desarrolla, lo continúa. A medida que sigue el camino, desarrollándolo y continuándolo, sus trabas son abandonadas, sus obsesiones destruidas.
“Entonces se da el caso en el que un monje ha desarrollado la tranquilidad en tándem con la visión clara. A medida que desarrolla la tranquilidad en tándem con la visión clara, el camino nace. Sigue ese camino, lo desarrolla, lo continúa. A medida que sigue el camino, desarrollándolo y continuándolo, sus trabas son abandonadas, sus obsesiones destruidas.
“Entonces se da el caso en el que en la mente de un monje tiene su inquietud respecto al Dhamma bien bajo control. Llega un momento en que su mente se vuelve firme interiormente, se calma, y se hace unificada y concentrada. En él, el camino nace. Sigue ese camino, lo desarrolla, lo continúa. A medida que sigue el camino, desarrollándolo y continuándolo, sus trabas son abandonadas, sus obsesiones destruidas.
“Quienquiera -ya sea monje o monja- que declara el logro del estado de arahant en mi presencia, todos lo hacen mediante uno de estos cuatro caminos.”
Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati ghositārāme. Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi: “āvuso bhikkhave”ti.
ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati ghositārāme.
Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi:
Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati ghositārāme. Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi: “āvuso bhikkhave”ti.
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ. Āyasmā ānando etadavoca:
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ.
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ. Āyasmā ānando etadavoca:
“Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṁ byākaroti, sabbo so catūhi maggehi, etesaṁ vā aññatarena. *arahattappattiṁ → arahattapattiṁ (pts1ed); arahattappattaṁ (mr)
“Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṁ byākaroti, sabbo so catūhi maggehi, etesaṁ vā aññatarena. *arahattappattiṁ → arahattapattiṁ (pts1ed); arahattappattaṁ (mr)
“Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṁ byākaroti, sabbo so catūhi maggehi, etesaṁ vā aññatarena. *arahattappattiṁ → arahattapattiṁ (pts1ed); arahattappattaṁ (mr)
Katamehi catūhi?
Katamehi catūhi?
Idha, āvuso, bhikkhu samathapubbaṅgamaṁ vipassanaṁ bhāveti. Tassa samathapubbaṅgamaṁ vipassanaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Idha, āvuso, bhikkhu samathapubbaṅgamaṁ vipassanaṁ bhāveti.
Tassa samathapubbaṅgamaṁ vipassanaṁ bhāvayato maggo sañjāyati.
So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti.
Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Idha, āvuso, bhikkhu samathapubbaṅgamaṁ vipassanaṁ bhāveti. Tassa samathapubbaṅgamaṁ vipassanaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu vipassanāpubbaṅgamaṁ samathaṁ bhāveti. Tassa vipassanāpubbaṅgamaṁ samathaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu vipassanāpubbaṅgamaṁ samathaṁ bhāveti.
Tassa vipassanāpubbaṅgamaṁ samathaṁ bhāvayato maggo sañjāyati.
So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti.
Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu vipassanāpubbaṅgamaṁ samathaṁ bhāveti. Tassa vipassanāpubbaṅgamaṁ samathaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu samathavipassanaṁ yuganaddhaṁ bhāveti. Tassa samathavipassanaṁ yuganaddhaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu samathavipassanaṁ yuganaddhaṁ bhāveti.
Tassa samathavipassanaṁ yuganaddhaṁ bhāvayato maggo sañjāyati.
So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti.
Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu samathavipassanaṁ yuganaddhaṁ bhāveti. Tassa samathavipassanaṁ yuganaddhaṁ bhāvayato maggo sañjāyati. So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno dhammuddhaccaviggahitaṁ mānasaṁ hoti. Hoti so, āvuso, samayo yaṁ taṁ cittaṁ ajjhattameva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati. Tassa maggo sañjāyati. So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno dhammuddhaccaviggahitaṁ mānasaṁ hoti.
Hoti so, āvuso, samayo yaṁ taṁ cittaṁ ajjhattameva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti.
Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno dhammuddhaccaviggahitaṁ mānasaṁ hoti. Hoti so, āvuso, samayo yaṁ taṁ cittaṁ ajjhattameva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati. Tassa maggo sañjāyati. So taṁ maggaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṁ maggaṁ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṁyojanāni pahīyanti, anusayā byantīhonti.
Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṁ byākaroti, sabbo so imehi catūhi maggehi, etesaṁ vā aññatarenā”ti.
Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṁ byākaroti, sabbo so imehi catūhi maggehi, etesaṁ vā aññatarenā”ti.
Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṁ byākaroti, sabbo so imehi catūhi maggehi, etesaṁ vā aññatarenā”ti.
Paṭipadāvaggo dutiyo.
Paṭipadāvaggo dutiyo.
Saṅkhittaṁ vitthārāsubhaṁ, Dve khamā ubhayena ca; Moggallāno sāriputto, Sasaṅkhāraṁ yuganaddhena cāti.
Saṅkhittaṁ vitthārāsubhaṁ,
Sasaṅkhāraṁ yuganaddhena cāti.
Saṅkhittaṁ vitthārāsubhaṁ, Dve khamā ubhayena ca; Moggallāno sāriputto, Sasaṅkhāraṁ yuganaddhena cāti.