“Monjes, todo es estresante. Y, ¿qué es, monjes, el todo que es estresante? El ojo es estresante. Las formas son estresantes. La conciencia del ojo es estresante. El contacto del ojo es estresante. Cualquier sensación que surge con el contacto del ojo como condición -sea placentera, dolorosa o ni placentera ni dolorosa- también es estresante.
“El oído… la nariz… la lengua… el cuerpo… la mente es estresante. Los objetos mentales son estresantes. La conciencia de la mente es estresante. El contacto de la mente es estresante. Cualquier sensación que surge con el contacto de la mente como condición -sea placentera, dolorosa o ni placentera ni dolorosa- también es estresante.
“Viendo esto, el instruido noble discípulo experimenta repugnancia por el ojo, por las formas, por la conciencia del ojo, por el contacto del ojo, repugnancia por cualquier cosa incluida en la sensación que surge con el contacto del ojo como condición -sea placentera, dolorosa o ni placentera ni dolorosa. Habiendo experimentado repugnancia, llega a ser desapasionado. Mediante el desapasionamiento, se libera y una vez liberado, llega a este conocimiento: ‘esta es la liberación’. Y entiende así: ‘destruido está el nacimiento, la vida santa ha sido vivida, lo que estaba por hacer se ha realizado y he aquí no hay nada más futuras existencias’”.
“Sabbaṁ, bhikkhave, upassaṭṭhaṁ. *upassaṭṭhaṁ → upasaṭṭhaṁ (mr)Kiñca, bhikkhave, sabbaṁ upassaṭṭhaṁ? Cakkhu, bhikkhave, upassaṭṭhaṁ, rūpā upassaṭṭhā, cakkhuviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, cakkhusamphasso upassaṭṭho. Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ …pe…
“Sabbaṁ, bhikkhave, upassaṭṭhaṁ. *upassaṭṭhaṁ → upasaṭṭhaṁ (mr)
Kiñca, bhikkhave, sabbaṁ upassaṭṭhaṁ?
Cakkhu, bhikkhave, upassaṭṭhaṁ, rūpā upassaṭṭhā, cakkhuviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, cakkhusamphasso upassaṭṭho.
Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ …pe…
“Sabbaṁ, bhikkhave, upassaṭṭhaṁ. *upassaṭṭhaṁ → upasaṭṭhaṁ (mr)Kiñca, bhikkhave, sabbaṁ upassaṭṭhaṁ? Cakkhu, bhikkhave, upassaṭṭhaṁ, rūpā upassaṭṭhā, cakkhuviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, cakkhusamphasso upassaṭṭho. Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ …pe…
jivhā upassaṭṭhā, rasā upassaṭṭhā, jivhāviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, jivhāsamphasso upassaṭṭho. Yampidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ. Kāyo upassaṭṭho …
jivhā upassaṭṭhā, rasā upassaṭṭhā, jivhāviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, jivhāsamphasso upassaṭṭho.
Yampidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ.
jivhā upassaṭṭhā, rasā upassaṭṭhā, jivhāviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, jivhāsamphasso upassaṭṭho. Yampidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ. Kāyo upassaṭṭho …
mano upassaṭṭho, dhammā upassaṭṭhā, manoviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, manosamphasso upassaṭṭho. Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ.
mano upassaṭṭho, dhammā upassaṭṭhā, manoviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, manosamphasso upassaṭṭho.
Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ.
mano upassaṭṭho, dhammā upassaṭṭhā, manoviññāṇaṁ upassaṭṭhaṁ, manosamphasso upassaṭṭho. Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi upassaṭṭhaṁ.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati. Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati …pe… manasmimpi nibbindati, dhammesupi nibbindati, manoviññāṇepi nibbindati, manosamphassepi nibbindati. Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati. Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati.
Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati …pe…
manasmimpi nibbindati, dhammesupi nibbindati, manoviññāṇepi nibbindati, manosamphassepi nibbindati.
Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati.
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati. Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati …pe… manasmimpi nibbindati, dhammesupi nibbindati, manoviññāṇepi nibbindati, manosamphassepi nibbindati. Yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati. Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
Sabbaaniccavaggo pañcamo.
Sabbaaniccavaggo pañcamo.
Sabbaaniccavaggo pañcamo.
Aniccaṁ dukkhaṁ anattā, abhiññeyyaṁ pariññeyyaṁ; Pahātabbaṁ sacchikātabbaṁ, abhiññeyyapariññeyyaṁ; *abhiññeyyapariññeyyaṁ → abhiññeyyaṁ pariññeyyaṁ (bj, sya-all, km); abhiññātaṁ pariññeyyaṁ (pts1ed, mr)Upaddutaṁ upassaṭṭhaṁ, vaggo tena pavuccatīti.
Pahātabbaṁ sacchikātabbaṁ,
abhiññeyyapariññeyyaṁ; *abhiññeyyapariññeyyaṁ → abhiññeyyaṁ pariññeyyaṁ (bj, sya-all, km); abhiññātaṁ pariññeyyaṁ (pts1ed, mr)
Aniccaṁ dukkhaṁ anattā, abhiññeyyaṁ pariññeyyaṁ; Pahātabbaṁ sacchikātabbaṁ, abhiññeyyapariññeyyaṁ; *abhiññeyyapariññeyyaṁ → abhiññeyyaṁ pariññeyyaṁ (bj, sya-all, km); abhiññātaṁ pariññeyyaṁ (pts1ed, mr)Upaddutaṁ upassaṭṭhaṁ, vaggo tena pavuccatīti.
Saḷāyatanavagge paṭhamapaṇṇāsako samatto.
Saḷāyatanavagge paṭhamapaṇṇāsako samatto.
Saḷāyatanavagge paṭhamapaṇṇāsako samatto.
Tassa vagguddānaṁ
Tassa vagguddānaṁ
Aniccavaggaṁ yamakaṁ, Sabbaṁ vaggaṁ jātidhammaṁ; Aniccavaggena paññāsaṁ, Pañcamo tena pavuccatīti.
Sabbaṁ vaggaṁ jātidhammaṁ;
Pañcamo tena pavuccatīti.
Aniccavaggaṁ yamakaṁ, Sabbaṁ vaggaṁ jātidhammaṁ; Aniccavaggena paññāsaṁ, Pañcamo tena pavuccatīti.